Aşağıda uzman jandarma sicil rejimi; uygulanacak mevzuat, sicil üstlerinin sorumluluğu ve üç ay şartı, sicilin özlük haklarına etkisi, hukuka aykırılık sebepleri, ispat yükü ve delil stratejisi, dava açma süresi, görevli ve yetkili mahkeme ile husumet ve iptal kararının sonuçları başlıkları altında incelenmektedir.

Uzman Jandarma Statüsü ve Uygulanacak Sicil Mevzuatı

Uzman jandarmaların sicil işlemleri, Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliği hükümlerine tâbidir. Bu yönetmelik, uzman jandarmaların atama esaslarının yanı sıra sicil usul ve esaslarını, sicil üstlerinin tespitini ve değerlendirme ölçütlerini göstermektedir. Statünün kanuni çerçevesi ise uzman jandarmalara ilişkin özel kanun ve Jandarma Teşkilatı mevzuatı tarafından çizilmektedir.

Bu personel bakımından uygulamada iki hususa dikkat edilmesi gerekir. Birincisi, uzman jandarmanın sicil rejimi astsubay rejimine benzemekle birlikte onunla özdeş değildir; ikincisi, statüye özgü hükümler yerine genel askerî personel mevzuatının ya da genel memur mevzuatının uygulanması, işlemi konu unsuru bakımından sakatlar. Dava dilekçesinde her iki husus da açıkça denetlenmelidir.

Yürürlükteki metinler bakımından Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır. Askerî personel mevzuatı son dönemde birden çok kez değiştirildiğinden, dilekçede kullanılacak her hükmün yürürlük kontrolü yapılmalı; mülga metinlere atıf yapılmamalıdır.

Sicil İşleminin Hukuki Niteliği ve Dava Edilebilirliği

Sicil, tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen, ilgilinin hukuki durumunda değişiklik meydana getirmeye elverişli, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemdir. Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açık olduğuna göre, uzman jandarma hakkında düzenlenen sicil de iptal davasına konu edilebilir.

İdarenin zaman zaman ileri sürdüğü “sicilin hazırlık işlemi olduğu, tek başına icrai sonuç doğurmadığı” yönündeki savunma isabetli değildir. Mevzuat, sicil notuna doğrudan hukuki sonuç bağlamaktadır: belirli bir eşiğin altında kalan not kademe ilerlemesinin yapılmaması sonucunu bizzat doğurur, görevlendirme ve seçim süreçlerinde belirleyici olur. Hukuki sonucun doğması için ayrıca bir işlem tesisine ihtiyaç bulunmayan hâllerde işlem kesin ve yürütülebilir niteliktedir.

Sicil notlarına karşı mevzuatta zorunlu bir idari itiraz yolu öngörülmüş değildir. Personel, düşük sicilden haberdar olduğunda idareye başvurmaksızın doğrudan iptal davası açabilir. İdareye başvurma yolunun tercih edilmesi hâlinde İYUK m.11 çerçevesinde sürelerin işleyişine dikkat edilmelidir; uygulamada bu yolun süre kaybına yol açtığı sıkça görülmektedir.

Takdir Yetkisi Nereye Kadar Denetlenebilir?

Anayasa m.125/4 ve 2577 sayılı Kanun m.2/2 uyarınca yerindelik denetimi yapılamaz; idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez. Ancak bu hükümler, takdire dayalı işlemlerin denetim dışı kaldığı anlamına gelmez. Yargı denetiminin dışında kalan husus, hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir yetkisidir.

Sicil işlemleri, idarenin diğer işlemlerine nazaran takdir yetkisinin yoğun olarak kullanıldığı bir işlem grubudur. Bu nedenle denetim; takdirin eşit, adil, objektif ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı yönünden yapılır. Ölçüsüz kullanılan takdir yetkisine dayanılarak verilmiş ve hiçbir belgeye dayanmayan bir sicil, sübjektif bir sicil düzenlemesinden öteye gidemez. Kamu yararına kullanılması zorunlu olan takdir yetkisinin objektif ölçütlere göre kullanıldığının kanıtlanmasında ise, somut bilgi ve belge sunulmasından başka bir hukuki olanak bulunmamaktadır.

Sicil Üstlerinin Sorumluluğu ve Üç Ay Şartı

Uzman jandarma hakkında sicil düzenleyecek sicil üstleri, mevzuatta gösterilen esaslara göre belirlenir. Sicil üstleri, sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün pratik karşılığı, kanaate esas alınan olguların gözleme ve belgeye dayandırılmasıdır.

Sicil üstünün, hakkında sicil düzenleyeceği personelle o sicil dönemi içinde fiilen belirli bir süre birlikte görev yapmış olması aranır; uygulamada bu süre üç ay olarak öngörülmüştür. Şart sağlanmadan düzenlenen sicil, hem yetki hem şekil yönünden sakattır. Bu husus personelin beyanıyla değil idari kayıtlarla ispatlandığından, sicil üstünün atama, izin, kurs ve geçici görev kayıtlarının celbi dilekçede ayrıca talep edilmelidir.

Sicil üstü olmaya engel hâller de denetlenmelidir: sicil üstü ile personel arasında mevzuatta gösterilen düzeyde hısımlık bulunması, ya da amirin yetkisi bulunmayan bir personel hakkında sicil düzenlemesi, işlemi yetki unsuru bakımından temelinden sakatlar.

Sicilin Kademe İlerlemesi ve Özlük Haklarına Etkisi

Uzman jandarmalar bakımından sicil notunun etkisi, çoğunlukla kademe ilerlemesi ve buna bağlı özlük hakları üzerinde görülür. Belirli bir eşiğin altında kalan sicil notu, o yıl için kademe ilerlemesinin yapılmaması sonucunu doğurur; bu da doğrudan parasal hak kaybına yol açar. Ayrıca görevlendirme, kurs ve seçim süreçlerinde sicil ve nitelik değerlendirmeleri belirleyici ölçüt olarak kullanılmaktadır.

Bu zincir, dava stratejisini doğrudan etkiler. Yalnızca sicil notunun iptalini istemek çoğu zaman yeterli değildir; sicile bağlı olarak tesis edilmiş kademe ilerlemesi yaptırılmaması işlemi varsa onun da dava konusu edilmesi gerekir. Aksi hâlde sicil iptal edilse dahi, süresi içinde dava edilmediği için kesinleşmiş olan ilerleme işlemi ayakta kalır ve iptal kararı fiilî sonuç doğurmaz.

Uzman Jandarma Sicilinde İptal Sebepleri

İptal sebepleri, idari işlemin beş unsuru üzerinden tasnif edilerek ileri sürülmelidir.

Yetki yönünden

Sicili düzenleyen kişinin, o uzman jandarma bakımından mevzuata göre sicil vermeye yetkili olup olmadığı denetlenir. Yetkisiz üstçe düzenlenen sicil yetki unsuru yönünden sakattır.

Şekil ve usul yönünden

Sicilin öngörülen zamanda düzenlenmesi, belgenin usulüne uygun doldurulması, gerekli hâllerde gerekçe yazılması ve ayrılış sicili gereken hâllerde bunun tanzim edilmesi aranır. Nitelik hanelerinin boş bırakılması ve kanaat bölümünün doldurulmaması bu başlığın en sık görünümüdür.

Sebep yönünden

Düşük not ve olumsuz kanaat somut bilgi ve belgeye dayanmak zorundadır. Sicil döneminde adli veya idari soruşturma bulunmaması, disiplin cezası verilmemiş olması, ikaz yapılmamış olması ve aksine takdirname düzenlenmiş olması, sebep unsurunun sakatlandığına dair güçlü karinelerdir. Sicil dönemi dışındaki fiillere dayanılması da aynı sonucu doğurur.

Konu yönünden

Statüye özgü mevzuat yerine başka bir mevzuatın ölçütlerinin uygulanması ve tek bir olgunun bütün nitelik hanelerine yansıtılması bu başlıkta değerlendirilir. Hafif nitelikteki bir cezanın, notu kademe ilerlemesini engelleyecek seviyeye indirecek biçimde kullanılması ölçülülüğe aykırıdır.

Maksat yönünden

Sicilin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında, kişisel husumet veya misilleme saikiyle düşürüldüğü iddiası somut karinelerle desteklenmelidir: şikâyet, dava, tutanak, yazışma gibi. Bu iddia tek başına davanın dayanağı hâline getirilmemeli, sebep ve şekil unsuruna ilişkin argümanları güçlendiren tamamlayıcı unsur olarak kullanılmalıdır.

Safahat Karinesi ve Ani Düşüş

İdari yargı yerlerinin yerleşik yaklaşımına göre, uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukla yüksek sicil notları ve olumlu kanaatlerle takdir edilmiş bir personelin, genel gidişata istisna teşkil edecek ve göze çarpacak nitelikte, düşüşü açıklayan makul bir sebep ortaya konulmaksızın düşük notla değerlendirilmesi, sicilin gerçek performansı yansıtmadığına dair kuvvetli bir karine oluşturur.

Bu karinenin işletilebilmesi için geçmiş yılların notları dosyaya kronolojik bir çizelge hâlinde konulmalıdır. Uzman jandarma dosyalarında çoğu zaman personelin uzun yıllara yayılan istikrarlı bir safahatı bulunmakta; dava konusu yıldaki kırılma, tek bir tabloyla açıkça görülebilmektedir. Bu tablo sunulduğunda idare bakımından düşüşü açıklama yükü doğar ve bu yük karşılanamadığında hukuka aykırılık tespiti kaçınılmaz hâle gelir.

Sıralı sicil üstlerinin aynı dönem için verdiği notlar arasındaki fahiş fark da bağımsız bir iptal sebebidir. Bir sicil üstünce üstün başarılı seviyede değerlendirilen personelin, diğer bir sicil üstünce belirgin biçimde düşük notla takdir edilmesi ve bu farkın gerekçelendirilememesi, değerlendirmenin objektif ölçütlere dayanmadığını gösterir.

İspat Yükü ve Celbi İstenecek Belgeler

İptal davasında idare, tesis ettiği işlemin hukuka uygunluğunu ve dayanaklarını ortaya koymakla yükümlüdür. Sicil belgesi gizli tutulduğundan ve personelin elinde bulunmadığından, işlemin sebebini gösteren bütün bilgi ve belgeler idarenin tekelindedir; idarenin bu belgeleri sunamaması sebep unsurunun ortaya konulamaması sonucunu doğurur.

Davacı tarafından toplanması gereken belgeler: göreve başlanılan tarihten itibaren bütün yıllara ait sicil notu dökümü, takdirname ve başarı belgeleri, ödül ve şerit rozet kayıtları, disiplin durumunu gösterir belge, kurs ve denetleme sonuçları, kademe ilerlemesi durumunu gösteren kayıtlar ve varsa sicil üstüyle yaşanan uyuşmazlığa ilişkin yazışmalar.

Mahkemeden ara kararla celbi istenecekler ise şunlardır: dava konusu yıla ait sicil belgesinin bütün bölümleriyle onaylı örneği; sicil üstlerinin kimlikleri, rütbeleri ve görev süreleri ile personelle fiilen birlikte çalıştıkları süreyi gösterir kayıtlar; sicil döneminde yürütülen soruşturma ve verilen disiplin cezalarına ilişkin kayıtlar; düşük nota ve olumsuz kanaate esas alınan somut bilgi, belge ve tutanaklar; varsa sicil değerlendirme ve denetleme kurulu tutanakları.

Dava Açma Süresi ve Öğrenme Tarihi

2577 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca genel dava açma süresi altmış gündür. Ancak sicil belgeleri gizlilik dereceli olup ilgilisine tebliğ edilmediğinden, sürenin işlemin tesis edildiği tarihten başlatılması mümkün değildir. Yerleşik içtihat, sürenin ilgilinin dava konusu sicile muttali olduğu tarihten itibaren işlemeye başlayacağını kabul etmektedir.

Uzman jandarma bakımından öğrenme genellikle kademe ilerlemesinin yapılmadığının anlaşılması, görevlendirme veya kurs başvurusunun reddi ya da özlük dosyasının incelenmesi yoluyla gerçekleşir. Öğrenme tarihi dilekçede açıkça ve gerekçelendirilerek yazılmalı, dava bu tarihten itibaren altmış gün içinde açılmalıdır. Tereddüt hâlinde beklemek değil, dava açmak esas olmalıdır; zira açık bir öğrenme tarihi gösterilemediğinde süre tartışmasında davacının pozisyonu zayıflar.

Görevli Mahkeme, Yetki ve Husumet

Sicil işlemi bir idari işlem olduğundan görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Askerî Yüksek İdare Mahkemesi 2017 yılında kaldırıldığından “askerî idare mahkemesi” adı altında ayrı bir merci bulunmamaktadır; AYİM’in sicil uyuşmazlıklarında geliştirdiği ilkeler ise emsal ve ilke kaynağı olarak kullanılmaya devam etmektedir.

Husumet: Uzman jandarmalar Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yaptığından, dava bu komutanlığa karşı açılır. Millî Savunma Bakanlığı’nın hasım gösterilmesi doğru değildir ve süreç kaybına yol açar.

Yetki: Genel kural olarak İYUK m.33/3, kamu görevlilerinin sicil ve diğer özlük haklarına ilişkin davalarda ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesini yetkili kılar. İYUK m.20/C (Ek: 24/6/2021 tarihli ve 7329 sayılı Kanun m.16) ile getirilen ve 7415 sayılı Kanun’un 8. maddesiyle (RG: 13/7/2022) tamamlanan özel yetki kuralı ise, kişi bakımından uygulama alanı Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile Askeralma Kanunu kapsamındaki yükümlülerle sınırlı tutulmuştur.

Bu nedenle İçişleri Bakanlığı bünyesindeki uzman jandarmalar bakımından m.20/C’nin uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır ve bu personel yönünden İYUK m.33/3’ün uygulanması gerektiği savunulabilir. Dilekçede yetki dayanağının açıkça gösterilmesi yerinde olur; yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde dosya yetkili mahkemeye gönderileceğinden telafisi imkânsız bir zarar doğmaz, ancak süreç aylarca uzar.

Talep Sonucunun Kurulması ve İptalin Sonuçları

Dava dilekçesi İYUK m.3’te sayılan unsurları eksiksiz taşımalıdır. Sicil davalarında tebliğ bulunmadığından, “işlemin yazılı bildirim tarihi” hanesine öğrenme tarihi yazılmalı ve öğrenmenin hangi olayla gerçekleştiği açıklanmalıdır.

Talep sonucunda istenmesi gerekenler: dava konusu yıla ait sicil notunun iptali; sicil belgesindeki olumsuz kanaat ve değerlendirmelerin iptali; sicile bağlı olarak tesis edilmiş kademe ilerlemesi yaptırılmaması ya da görevlendirme başvurusunun reddi işlemleri varsa bunların da iptali; iptal edilen sicilin özlük dosyasından çıkarılması; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesi.

İptal kararı, işlemi tesis edildiği andan itibaren hukuk âleminden kaldırır ve idare İYUK m.28 uyarınca kararın gereğini otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır. Bununla birlikte karar, işlemin geçmişte doğurduğu kayıpları kendiliğinden telafi etmez; kademe ilerlemesi ve parasal hak kayıpları bakımından ayrıca talepte bulunulması ya da tam yargı davası açılması gerekir. Yoksun kalınan parasal hakların, hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte istenmesi ihmal edilmemelidir.

Yargılama Usulü, Duruşma ve Kanun Yolları

Uzman jandarma sicil iptal davası, idare mahkemesinde yazılı yargılama usulüne göre görülür. İdari yargıda inceleme kural olarak dosya üzerinden yapıldığından, iddiaların tamamının dilekçede yazılı biçimde ve belgeye bağlanarak ortaya konulması gerekir. Duruşma, iptal davalarında taraflardan birinin talebi üzerine yapılır ve bu talep dava dilekçesinde ileri sürülebilir.

Yargılamanın seyri bakımından belirleyici aşama, ara kararlarla belge celbidir. Sicil belgesi ve dayanak kayıtlar idarenin elinde bulunduğundan, mahkemenin bu belgeleri getirtmesi dosyanın esasını oluşturur. İdarenin ara karara rağmen belge göndermemesi ya da eksik göndermesi, ispat yükü kendisinde olduğu için davacı lehine değerlendirilir. Bu nedenle dilekçede celbi istenen belgelerin tek tek ve açıkça sayılması, sonradan “istenmemişti” savunmasının önünü kapatır.

Dava açılışında başvurma harcı ile karar ve ilam harcının yatırılması, posta ve tebligat gideri için avans verilmesi zorunludur. Eksiklik hâlinde mahkemece süre verilir; bu süre içinde tamamlama yapılmazsa dava açılmamış sayılır.

Vekâlet ilişkisi bakımından, avukatla çalışılacaksa noterden düzenlenecek genel dava vekâletnamesi yeterlidir. İlk derece kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabilir; İYUK m.46’da sayılan davalar dışında istinaf kararları kural olarak kesindir.

Davalı İdarenin Savunmalarına Karşı Yaklaşım

Uzman jandarma dosyalarında idarenin savunması üç başlıkta toplanmaktadır.

Statü savunması. İdare, uzman jandarmanın kendine özgü statüsü nedeniyle diğer askerî personel için geliştirilen ölçütlerin uygulanamayacağını ileri sürebilir. Bu savunmaya karşı, sicil işlemlerinin denetiminde esas alınan objektiflik, somut belgeye dayanma ve denetlenebilirlik ölçütlerinin statüye özgü olmayıp idare hukukunun genel ilkelerinden kaynaklandığı belirtilmelidir. Statü farkı, uygulanacak yönetmeliği değiştirir; denetimin ölçütünü değiştirmez.

Takdir savunması. Sicil takdirinin amirin özel yetkisi olduğu iddiasına karşı, yargı denetiminin dışında kalan hususun yalnızca hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir olduğu; kanaate esas alınan olguların somut bilgi ve belgeyle ortaya konulmadığı hâllerde takdirin denetlenebileceği vurgulanmalıdır.

Süre savunması. İdare, personelin sicili öğrendiği tarihin çok daha eski olduğunu ve davanın süresinde açılmadığını ileri sürebilir. Bu savunmanın karşılanması, dilekçede öğrenme tarihinin baştan gerekçelendirilmiş olmasına bağlıdır. Hangi belgenin, hangi tarihte ve hangi vesileyle görüldüğü açıkça yazılmışsa, sonradan ileri sürülen süre itirazının başarı şansı azalır.

TSK SicilNotunun İptali Davası

TSK Sicil Notunun İptali Davası

Sicil İptal Davası

Astsubay Sicil İptal Davası

Subay Sicil İptal Davası

Jandarma Sicil İptal Davası

Sahil Güvenlik Sicil İptal Davası

Uzman Erbaş Sicil İptal Davası

Sıkça Sorulan Sorular

Uzman jandarma hakkında hangi sicil mevzuatı uygulanır?

Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliği uygulanır. Statüye özgü bu düzenleme yerine başka bir mevzuatın ölçütlerinin kullanılması, işlemi konu unsuru yönünden sakatlar.

Dava hangi idareye karşı açılır?

Uzman jandarmalar Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yaptıklarından dava bu komutanlığa karşı açılır. Husumetin yanlış yöneltilmesi süreç kaybına yol açar.

Sicil belgemi görebilir miyim?

Sicil belgeleri gizlilik dereceli olup ilgilisine rutin olarak verilmez. Belgenin dosyaya celbi, dava açıldıktan sonra mahkemeden talep edilir; ispat yükü esas itibarıyla idaredir.

Kademe ilerlemem yapılmadı; ne yapmalıyım?

Sicilin iptali talebiyle birlikte kademe ilerlemesi yaptırılmaması işleminin de iptali istenmelidir. Aksi hâlde sicil iptal edilse dahi ilerleme işlemi ayakta kalabilir.

Sicil üstümle üç ay birlikte çalışmadık; bu iptal sebebi midir?

Fiilen üç ay birlikte görev yapılmadan sicil düzenlenmesi usul ve yetki yönünden sakatlık doğurur ve tek başına iptal sebebi olarak ileri sürülebilir. İspatı idari kayıtlarla yapılır.

Dava açmadan önce idareye başvurmam zorunlu mu?

Hayır. Sicil notuna karşı mevzuatta zorunlu bir idari itiraz yolu öngörülmemiştir; doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Yıllar önce verilmiş bir sicili dava edebilir miyim?

Sicil tebliğ edilmediğinden süre öğrenme tarihinden itibaren işler; etkileri yeni ortaya çıkan eski siciller de dava konusu edilebilir. Ancak öğrenmeden sonra beklenmemelidir.

Disiplin cezam var; düşük sicil hukuka uygun sayılır mı?

Değerlendirilecek husus, cezanın mahiyetiyle sicildeki düşüşün orantılı olup olmadığı ve cezanın sicil dönemi içinde verilip verilmediğidir. Ölçüsüz yansıtma ve dönem dışı cezaya dayanma hukuka aykırıdır.

Yürütmenin durdurulması talep etmeli miyim?

Kural olarak gerekmez. Ancak sicile bağlı olarak yakın tarihli bir kademe ilerlemesi dönemi, görevlendirme süreci veya telafisi güç başka bir sonuç söz konusuysa talep edilmeli ve gerekçesi somutlaştırılmalıdır.

Dava ne kadar sürer?

Dosyanın tekemmülü, idarenin savunması ve ara kararlarla belge celbi dikkate alındığında ilk derece aşaması genellikle sekiz ilâ on iki ay arasında sonuçlanmaktadır.

Vekâletname nasıl düzenlenir?

Avukatla çalışılacaksa noterden düzenlenecek genel dava vekâletnamesi yeterlidir; dava bu vekâletnameyle takip edilir.

İdare belgeleri göndermezse dava nasıl sonuçlanır?

İspat yükü esas itibarıyla idarededir. Ara karara rağmen belge sunulmaması, düşük notun sebebinin ortaya konulamaması anlamına gelir ve işlemin sebep unsuru yönünden sakat sayılmasına yol açar.

İdare “statüm farklı, o ölçütler uygulanmaz” derse ne olur?

Statü farkı uygulanacak yönetmeliği belirler; denetimin ölçütünü değiştirmez. Objektiflik, somut belgeye dayanma ve denetlenebilirlik ölçütleri idare hukukunun genel ilkelerinden kaynaklanır.

Sonuç

Uzman jandarma sicil uyuşmazlıklarında dosyanın kaderi, iki tespitle belirlenir: uygulanacak mevzuatın doğru saptanması ve husumetin doğru yöneltilmesi. Bu iki husus atlandığında, esasta haklı bir dava usulde zafiyet taşır.

Esasa ilişkin argüman ise değişmez: idarenin takdir yetkisi mutlak değildir; düşük not ve olumsuz kanaat somut, nesnel ve yargısal denetime elverişli bir sebebe dayanmak zorundadır. İdare bu sebebi ortaya koyamıyorsa işlem sebep unsuru yönünden sakattır. En sık yapılan hata, sicilin iptalini istemekle yetinip kademe ilerlemesi ve özlük haklarına ilişkin sonuçları talep sonucunun dışında bırakmaktır.

Yasal uyarı: Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi maddi vakıaları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Av. Feyza Nur Serttaş