Önemli not: Bu yazıda ele alınan düzenleme, 16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan 12. Yargı Paketi’nin bir parçasıdır. Yazının kaleme alındığı tarih itibarıyla kanun, Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete’de yayımlanma aşamasındadır. Somut dosyalara ilişkin işlem tesis edilmeden önce, Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai kanun metninin ve ilgili mahkeme içtihadının incelenmesi ve profesyonel hukuki destek alınması önerilir.

12. Yargı Paketinin tüm maddelerinin incelendiği yazımız için

12. Yargı Paketine ulaşmak için:

İçindekiler

• I. Giriş
• II. TCK m. 158 ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Genel Çerçevesi
• III. 12. Yargı Paketi ile TCK m. 158’e Eklenen Dördüncü Fıkra
  • 1. Uygulama Şartları
  • 2. Kapsam Dışında Kalan Suç Tipleri
  • 3. İştirak Kastının Bulunmaması Hâli
• IV. Cezanın İndirim Mekanizması
• V. Geçiş Hükümleri: Derdest ve Kesinleşmiş Dosyaların Durumu
  • 1. Kanun Yolu İncelemesinde Bulunan Dosyalar (İstinaf / Yargıtay)
  • 2. İnfaz Aşamasında Bulunan Hükümlüler
  • 3. Kesinleşmiş Cezası Bulunan ve İnfazı Tamamlanan Hükümlüler
  • 4. Kaçak Durumda Bulunan Hükümlüler
• VI. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
• VII. Sonuç
• VIII. Sıkça Sorulan Sorular

I. Giriş

Kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak anılan ve son yıllarda banka hesabı ya da ödeme aracı bilgilerini üçüncü kişilere veren binlerce kişiyi ilgilendiren bir mesele, 12. Yargı Paketi ile kısmen çözüme kavuşturulmuştur. Uygulamada, hesap bilgisini yalnızca aktarma veya kiralama fiiline karışan kişiler, dolandırıcılık organizasyonunu yöneten veya mağdurla doğrudan temas kuran faillerle aynı ceza tehdidiyle yargılanmakta; bu durum ceza adaletinin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmayan sonuçlar doğurmaktaydı. 12. Yargı Paketi, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158. maddesine eklenen yeni bir fıkra ile bu soruna kısmi bir çözüm getirmiş; ancak kamuoyunda beklenen kapsamlı infaz düzenlemesini ve uzlaşma imkânını içermemiştir.

Bu yazıda; TCK m. 158/1-f bendinin ve nitelikli dolandırıcılık suçunun genel çerçevesi, kanunla eklenen yeni fıkranın kapsamı ve uygulanma şartları, cezanın indirim mekanizması, geçiş hükümleri uyarınca derdest ve kesinleşmiş dosyaların akıbeti ile uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar sistematik olarak ele alınmaktadır.

II. TCK m. 158 ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Genel Çerçevesi

Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesi dolandırıcılık suçunun temel şeklini, 158. maddesi ise suçun nitelikli hâllerini düzenlemektedir. TCK m. 158/1-f bendi, dolandırıcılık fiilinin bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hâl olarak öngörmekte ve bu hâlde temel şekle nazaran belirgin biçimde ağırlaştırılmış bir ceza tehdidi (uygulamada tek mağdurlu dosyalarda dört yıla, birden fazla mağdur bulunan dosyalarda ise altı yıla kadar çıkabilen hapis cezası) uygulanmaktaydı.

Uygulamada karşılaşılan başlıca sorun, banka hesabını veya IBAN bilgisini -genellikle küçük bir maddi menfaat karşılığında- başkasına devreden, ancak dolandırıcılık organizasyonunda fiilen yer almayan, mağdurla iletişime geçmeyen ve para transferini yönetmeyen kişilerin, TCK m. 37 uyarınca asli fail sayılarak tam ceza ile cezalandırılmasıydı. Bu kişiler, fiillerinin niteliği itibarıyla TCK m. 39 anlamında yardım eden konumunda olmalarına rağmen, mevcut mevzuat çerçevesinde bu maddeden kaynaklanan indirimden yararlanamamaktaydı.

III. 12. Yargı Paketi ile TCK m. 158’e Eklenen Dördüncü Fıkra

12. Yargı Paketi kapsamında TCK m. 158’e eklenen yeni fıkra ile, dolandırıcılık (TCK m. 157) veya nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158) suçlarına iştirakin, failin kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarını yahut banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı kalması hâlinde, verilecek cezanın yarı oranında (1/2)indirilmesi öngörülmüştür.

1. Uygulama Şartları

Düzenlemenin uygulanabilmesi için failin eyleminin, aşağıdaki unsurları birlikte taşıması gerekmektedir:

• Fail, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgisini başkasına vermek suretiyle iştirak etmiş olmalıdır; organizasyonda aktif rol üstlenmek, mağdurla iletişime geçmek, parayı bizzat transfer etmek veya çekmek gibi ek fiiller, bu sınırlı iştirak kapsamının dışına çıkmaktadır.
• Fail, bu fiili kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla işlemiş olmalıdır. Hükmün lafzı, failin bu karşılığında bir komisyon veya bedel elde edip etmediğine bir kısıtlama getirmemektedir; dolayısıyla karşılıksız hesap kullandıran kişi de -amaç unsuru gerçekleştiği ölçüde- düzenlemenin kapsamındadır.

2. Kapsam Dışında Kalan Suç Tipleri

Düzenleme, yalnızca TCK m. 157 ve m. 158 kapsamındaki dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak hâllerini kapsamaktadır. Buna karşılık:

• TCK m. 142 (Hırsızlık) kapsamında hesap bilgilerinin kullanılması,
• TCK m. 155 (Güveni Kötüye Kullanma) kapsamındaki fiiller,
• TCK m. 245 (Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması) kapsamındaki fiiller,

bu indirim hükmünün kapsamı dışında bırakılmıştır. Uygulamada aynı fiilin (hesap bilgisinin başkasına verilmesi) farklı suç tipleri altında değerlendirilmesi hâlinde birbirinden farklı sonuçlar doğması, düzenlemenin en çok eleştirilen yönlerinden birini oluşturmaktadır; zira hesabını başkasına veren kişi, bu hesap dolandırıcılıkta kullanıldığında indirimden yararlanabilirken, aynı fiil hırsızlık veya güveni kötüye kullanma suçunda araç olarak kullanıldığında bu imkândan mahrum kalmaktadır.

3. İştirak Kastının Bulunmaması Hâli

Düzenlemenin kapsamı, hesap bilgisini bilerek ve isteyerek başkasına veren kişilerle sınırlıdır. Hesap bilgisinin failin haberi veya iradesi dışında (örneğin hile, aldatma veya kimlik hırsızlığı yoluyla) ele geçirilmiş olması hâlinde, kişinin dolandırıcılığa iştirak kastı bulunmadığından, ceza sorumluluğu doğmayacak ve mahkemece beraat kararıverilebilecektir. Bu ihtimal, doğrudan yeni fıkranın konusu olmamakla birlikte, genel ceza hukuku ilkelerinin bir sonucudur ve indirim müessesesinden bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

IV. Cezanın İndirim Mekanizması

Düzenlemenin öngördüğü indirim, tek aşamalı değil, şartların gerçekleşmesine bağlı olarak katmanlı biçimde işlemektedir:

1. Birinci aşama — sınırlı iştirak indirimi: Yukarıda açıklanan şartların gerçekleşmesi hâlinde, hükmolunacak ceza doğrudan yarı oranında (1/2) indirilir.
2. İkinci aşama — etkin pişmanlık indirimi: Mağdurun zararının giderilmesi hâlinde, TCK m. 168 çerçevesindeki etkin pişmanlık hükümleri devreye girer:
   • Zararın soruşturma aşamasında (kovuşturmaya geçilmeden önce) giderilmesi hâlinde, cezada üçte ikiye (2/3) kadar ek indirim uygulanabilir;
   • Zararın kovuşturma aşamasında, hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde ise cezada yarısına (1/2)kadar ek indirim uygulanabilir.

Bu iki aşamanın birlikte işletilmesi hâlinde, toplam ceza belirgin biçimde düşebilmektedir. Örnek vermek gerekirse: hesap bilgisini kullandırma fiilinden dolayı dört yıl hapis cezasına mahkûm edilmiş bir kişi, yeni fıkra uyarınca önce iki yılaindirilen bir ceza ile karşılaşacak; mağdurun zararını gidermesi hâlinde ise -kovuşturma aşamasındaki ek indirimin uygulanması kaydıyla- ceza bir yıla kadar gerileyebilecektir. Cezanın bu düzeye inmesi, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya erteleme müesseselerinin uygulanma imkânını da gündeme getirebilecektir; ancak bu hususta karar verme yetkisi tamamen mahkemenin takdirindedir ve otomatik bir sonuç doğurmamaktadır.

V. Geçiş Hükümleri: Derdest ve Kesinleşmiş Dosyaların Durumu

Kanun koyucu, düzenlemenin lehe kanun niteliği taşıması sebebiyle, yürürlük tarihinden önceki dosyalar bakımından da uygulanmasını sağlayacak geçici hükümler öngörmüştür. Bu hükümler, dosyanın bulunduğu aşamaya göre farklılık göstermektedir.

1. Kanun Yolu İncelemesinde Bulunan Dosyalar (İstinaf / Yargıtay)

Yürürlük tarihinden önce hüküm kurulmuş olup dosyası bölge adliye mahkemesi (istinaf) ceza dairelerinde veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan sanıklardan, yeni fıkranın uygulama alanına girenler bakımından, bu dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilecektir. Bu durumda olan kişilerin ayrıca bir işlem yapmasına gerek bulunmamaktadır; ilk derece mahkemesi, dosyayı yeni düzenleme çerçevesinde yeniden değerlendirecek ve zararın giderilmesi hâlinde gerekli indirimleri uygulayacaktır.

2. İnfaz Aşamasında Bulunan Hükümlüler

Dosyası infaz aşamasında olan ve TCK m. 168 uyarınca etkin pişmanlık hükmünden henüz yararlanmamış hükümlüler bakımından, kanun özel bir usul öngörmüştür. Bu kişilerin yeni düzenlemeden yararlanabilmesi için:

• Eyleminin, yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgisini kullandırma fiili ile sınırlı olması ve dolandırıcılık eyleminin icrasında başkaca bir dahli bulunmaması,
• Zararın henüz giderilmemiş olması,
• Mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde zararın aynen iade veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

gerekmektedir. Bu şartların gerçekleşmesi hâlinde hükümlü, TCK m. 168/2 fıkrasındaki ek indirimden yararlanabilecek; zarar tamamen giderilinceye kadar geçen bu altı aylık süre boyunca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyecektir. Zararın süresi içinde giderilmesi hâlinde ise mahkeme, sırasıyla yeni fıkradaki yarı oranındaki indirimi ve etkin pişmanlıktan kaynaklanan ek indirimi uygulayarak yeniden bir ceza belirleyecek; şartların varlığı hâlinde HAGB dâhil ilgili müesseseleri de değerlendirebilecektir.

3. Kesinleşmiş Cezası Bulunan ve İnfazı Tamamlanan Hükümlüler

Kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle yürürlük tarihinden sonra kesinleşen hükümler bakımından da bu hükümler uygulama alanı bulacaktır. Cezası kesinleşmiş olan hükümlüler, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren, hükmü veren mahkemeye veya bulundukları yer mahkemesi aracılığıyla uyarlama yargılaması talebiyle başvuruda bulunabilecektir. Cezaevinde bulunan hükümlüler bu talebi ceza infaz kurumu aracılığıyla da iletebilecektir. İnfazı tamamlanmış olan kişiler bakımından kanun metninde açık bir sınırlama bulunmamakla birlikte, bu kişilerin de başvuru yapmalarının ve talebin yetkili mahkemece değerlendirilmesinin sağlanmasının isabetli olacağı değerlendirilmektedir.

4. Kaçak Durumda Bulunan Hükümlüler

Kaçak durumda bulunan hükümlüler bakımından başvurunun müdafi aracılığıyla yapılması ve sürecin bu şekilde takip edilmesi uygun olacaktır. Lehe bir karar verilmesi hâlinde infazın durdurulması, kişi hakkındaki yakalama işlemlerinin de kaldırılması sonucunu doğurabilecektir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

1. Başvuru gerekliliği: Kanun metninde mahkemenin bu değerlendirmeyi resen yapması öngörülmüş olmakla birlikte, uygulamada mahkemelerin çok sayıda dosyayı re’sen taraması güçlük arz edebileceğinden, ilgili kişilerin dilekçe ile başvurmaları isabetli olacaktır.
2. Dilekçenin içeriği: Başvuru dilekçesinde; failin eyleminin yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgisini kullandırma fiiliyle sınırlı olduğu, dolandırıcılık organizasyonunda başkaca bir rolünün bulunmadığı, zararın henüz giderilip giderilmediği ve dosyanın hangi aşamada (infaz, kanun yolu, kesinleşmiş) bulunduğu açıkça ortaya konulmalıdır.
3. İspat yükü: Dosyada hesap bilgisi paylaşımının ötesinde iddialar bulunması, tek başına düzenlemeden yararlanmayı engellemez; bu iddiaların ne ölçüde ispatlandığı mahkemece değerlendirilecektir. Bu nedenle, ilgili kişinin durumu ne olursa olsun usulüne uygun başvuruda bulunması ve nihai değerlendirmeyi yetkili merciine bırakması önerilir.
4. Otomatik sonuç beklenmemelidir: Ceza indirimi ve HAGB gibi müesseselerin uygulanması mahkemenin takdirine bağlıdır; düzenleme kendiliğinden bir tahliye veya infaz sonu sonucu doğurmaz.

Sonuç

12. Yargı Paketi ile TCK m. 158’e eklenen dördüncü fıkra, hesap veya ödeme aracı bilgisini sınırlı biçimde kullandıran kişiler ile dolandırıcılık organizasyonunu fiilen yürüten failler arasındaki kusur farkını gözeten, ölçülülük ilkesine dayalı bir düzenleme olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte düzenleme; benzer nitelikteki hırsızlık ve güveni kötüye kullanma suçlarını kapsam dışında bırakması, mal varlığına karşı suçlarda uzlaşma imkânı getirmemesi ve kapsamlı bir infaz reformunu içermemesi yönleriyle eleştirilere açık kalmaktadır. İlgili kişilerin, dosyalarının bulunduğu aşamayı doğru tespit ederek usulüne uygun başvuru yapmaları ve süreci bir avukat aracılığıyla takip etmeleri, haklarının korunması bakımından önem taşımaktadır.

VIII. Sıkça Sorulan Sorular

TCK m. 158’e eklenen yeni fıkra kimleri kapsıyor? Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna, yalnızca banka hesabı, IBAN veya ödeme aracı bilgisini başkasına vermek suretiyle iştirak eden ve organizasyonda başkaca bir rolü bulunmayan kişileri kapsamaktadır.

Hesap bilgisi karşılığında komisyon almış olmak indirimden yararlanmaya engel mi? Hayır. Hükmün lafzı, failin bu karşılığında bir menfaat elde edip etmediğine ilişkin bir ayrım öngörmemektedir; “kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla” ifadesi, komisyon alan kişileri de kapsamaktadır.

Hırsızlık veya güveni kötüye kullanma suçunda kullanılan hesap bilgileri bu indirimden yararlanır mı? Hayır. Düzenleme yalnızca TCK m. 157 ve m. 158 kapsamındaki dolandırıcılık suçlarına iştiraki kapsamakta olup; TCK m. 142 (hırsızlık) ve TCK m. 245 (banka/kredi kartlarının kötüye kullanılması) bu kapsamın dışındadır.

Ceza ne kadar indirilecek? Öncelikle ceza yarı oranında (1/2) indirilecektir. Mağdurun zararının giderilmesi hâlinde, aşamasına göre (soruşturma veya kovuşturma) üçte ikiye veya yarısına kadar ek indirim uygulanabilecektir.

Uzlaşma getirildi mi? Hayır. Düzenleme yalnızca ceza indirimi öngörmekte olup, mal varlığına karşı işlenen bu suçlarda uzlaşma müessesesine yer verilmemiştir.

Kesinleşmiş cezası olanlar ne yapmalı? Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren, hükmü veren mahkemeye veya bulunulan yer mahkemesine uyarlama yargılaması talebiyle başvurulabilir. Cezaevinde bulunanlar bu başvuruyu ceza infaz kurumu aracılığıyla iletebilir.

İnfaz aşamasında olanlar için infaz otomatik olarak durur mu? Hayır. İnfazın durdurulması, mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi şartına bağlıdır; bu şart gerçekleşmeden infaz durdurulamaz.

Hesabını hiç haberi olmadan kullandırılan kişi ne olacak? Hesap bilgisinin kişinin iradesi dışında ele geçirilmiş olması hâlinde, iştirak kastı bulunmadığından bu kişi hakkında beraat kararı verilmesi mümkündür; bu ihtimal yeni fıkranın değil, genel ceza hukuku ilkelerinin konusudur.

İstinaf veya Yargıtay aşamasında olan dosyalar için ayrıca bir işlem yapmak gerekir mi? Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında geçici madde uyarınca bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilecektir; ancak yine de bir dilekçeyle durumun mahkemeye bildirilmesi sürecin hızlanmasına katkı sağlayabilir.

---

Bu yazı, 12. Yargı Paketi’nin TBMM Genel Kurulunda kabul edilen metni esas alınarak hazırlanmıştır. Somut bir dosyaya ilişkin değerlendirme ve başvuru için mutlaka bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye edilir.