Yürütmenin durdurulması, idari yargıdaki en güçlü geçici koruma aracıdır. Ancak mülakat davalarında bu karar kolay verilmez. Mahkemeler, sözlü sınavı idarenin takdir alanına yakın gördüklerinden, “açık hukuka aykırılık” şartını genellikle esas inceleme aşamasına bırakmayı tercih eder. Bu dosyada ise savunma ve sözlü sınav formu dosyaya geldikten sonra hukuka aykırılık açık hâle gelmiş ve mahkeme tedbire hükmetmiştir.

Bu yazıda yürütmenin durdurulmasının şartlarını, mahkemenin bu şartları dosyada nasıl değerlendirdiğini, kararın sonuçlarını ve benzer davalarda YD talebinin nasıl kurulması gerektiğini anlatıyoruz.

Yürütmenin Durdurulmasının Kanuni Şartları

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin ikinci fıkrasına göre Danıştay veya idare mahkemeleri, idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Bu hükümden üç sonuç çıkar. Birincisi, iki şart birlikte aranır; yalnızca birinin varlığı yetmez. İkincisi, hukuka aykırılığın “açık” olması gerekir; yani ilk bakışta, derin bir inceleme gerektirmeden görülebilmelidir. Üçüncüsü, kural olarak idarenin savunması beklenir. Savunma alınmadan YD kararı verilmesi istisnai bir yoldur.

Dosyada Süreç Nasıl İşledi?

Müvekkilimiz, 2025 yılı yönetici seçme sınavının yazılı aşamasında 81,25 puanla ilindeki en yüksek puanı almış, 27 Mayıs 2025’teki sözlü sınavda ise 53,67 puanla başarısız sayılmıştır. İtirazının reddi üzerine açtığımız davada, işlemin öncelikle idarenin savunması alınmaksızın yürütmesinin durdurulmasını talep ettik.

Mahkeme bu talebi ilk aşamada karara bağlamamış, kanunun öngördüğü genel kurala uyarak idarenin savunmasını beklemiştir. Ekim 2025’te verdiği ara kararla da davalı idareden, soruların ve cevap anahtarlarının önceden belirlenip belirlenmediğini, her adaya kapalı zarf usulüyle eşit sayıda soru sorulup sorulmadığını ve adaylara yöneltilen sorular ile verilen cevapların yer aldığı tutanak veya görsel kayıt bulunup bulunmadığını sormuştur.

İdare savunmasında değerlendirmenin objektif yapıldığını ve işlemin takdir yetkisi kapsamında olduğunu ileri sürmüş, sözlü sınav formunu da dosyaya sunmuştur. Biz cevap dilekçemizde formdaki puanları başlık başlık inceleyerek orantısızlığı ortaya koyduk ve ara kararın bazı sorularına cevap verilmediğini vurguladık. Mahkeme, 7 Kasım 2025 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir.

Mahkemenin Açık Hukuka Aykırılık Değerlendirmesi

Mahkeme, YD kararında esasen bir iptal kararı gerekçesi niteliğinde ayrıntılı bir değerlendirme yapmıştır. Önce 657 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki kariyer ve liyakat ilkelerini, ardından Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’nin sözlü sınava ilişkin hükümlerini ve Yönetmelik eki formun, yetersizlik nedenlerinin Bölüm C’de belirtilmesini öngören açıklamasını aktarmıştır.

Sonra sözlü sınavların yargısal denetime elverişli yapılmasının koşullarını sıralamıştır: değerlendirme kriterlerinin belirlenmesi, gözlem ve kanaate dayalı kriterlerde başarısızlığa etki eden hususların ortaya konulması, somut belgeyle kanıtlanabilecek kriterlerin kanıtlanması ve her adaya sorulan sorular ile hangi üyenin hangi notu verdiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi.

Olaya uygulamada mahkeme şunları tespit etmiştir: Adaya bilgi düzeyini ölçmek için önceden hazırlanmış iki soru sorulmuş, aday ikisini de doğru cevaplamış ve bu başlıktan tam puan almıştır. Diğer dört başlıkta ise hiç soru sorulmamış, puanlama komisyon üyelerinin genel gözlem ve kanaatine göre yapılmış, 80 puanlık bu kısımdan adaya 33,67 puan verilmiştir. Bölüm C’deki açıklama ise başlık adlarının sayılmasından ibarettir. Bu değerlendirmeleri haklı kılacak bir bilgi, belge veya izlenim idarece ortaya konulamamış; düşük not takdiri makul gerekçelerle izah edilemeyip şablon ifadeler kullanılmıştır.

Mahkemeye göre bu hâliyle sınavın kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve yargısal denetime imkân tanıyacak biçimde yapıldığının kabulüne hukuken olanak yoktur. Hukuka aykırılık, açık hukuka aykırılık düzeyindedir.

Telafisi Güç Zarar Şartı Nasıl Değerlendirildi?

Mülakat davalarında telafisi güç zarar şartı, açık hukuka aykırılık şartına göre daha az tartışılır; ama ihmal edilmemelidir. İdare savunmasında, işlemin uygulanmasıyla davacı bakımından telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğmadığını ileri sürmüştü.

Mahkeme bu savunmaya itibar etmemiş; dava konusu işlemin niteliği gereği uygulanması hâlinde davacının çalışma hayatının olumsuz etkileneceğini ve bu nedenle telafisi güç zararların doğabileceğinin açık olduğunu belirtmiştir. Bu tespit isabetlidir. Yöneticilik görevlendirmeleri belirli bir takvime bağlıdır; aday o dönemde görevlendirilemezse kaybettiği süre, deneyim ve kariyer imkânı sonradan para ile tam olarak karşılanamaz. Ayrıca yazılı sınav puanlarının geçerlilik süresi sınırlıdır.

Mülakat Yürütmeyi Durdurma Kararının Sonuçları

Yürütmenin durdurulması kararı, dava konusu işlemin hukuki etkilerini dava sonuçlanıncaya kadar askıya alır. İYUK m. 28/1 uyarınca idare, esas kararlar gibi yürütmenin durdurulması kararlarını da gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde uygulamak zorundadır. Bu dosyada bunun anlamı, idarenin davacıyı mahkemenin gösterdiği usule uygun olarak yeniden değerlendirmesiydi.

Karara karşı İYUK m. 27 uyarınca tebliğden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz yolu açıktır. İtiraz bir defaya mahsustur ve itiraz üzerine verilen karar kesindir.

YD kararı esas hakkında bir hüküm değildir; ancak açık hukuka aykırılık tespitine dayandığından esas kararın yönü hakkında güçlü bir işarettir. Nitekim bu dosyada, dosyanın daha sonra devredildiği Amasya İdare Mahkemesi de 28 Ağustos 2026 tarihinde işlemleri iptal etmiştir. Esas kararı sözlü sınav iptal kararı yazımızda inceledik.

Mülakat Davasında YD Talebi Nasıl Kurulmalı?

Dosya tecrübemizden hareketle, mülakat davalarında YD talebinin şu unsurlara dayandırılmasını öneriyoruz:

1. Somut çelişki: Yazılı sınav başarısı ile sözlü sınav puanı arasındaki uçurum; doğru cevaplanan sorular ile düşük puan arasındaki tutarsızlık.
2. Belge eksikliği: Soru ve cevap tutanaklarının, üye bazında puan dökümünün veya gerekçenin bulunmaması.
3. Gerekçe kalıbı: Üyelerin aynı cümleyi yazmış olması veya gerekçenin başlık adlarını tekrar etmekten ibaret olması.
4. Zarar unsuru: Görevlendirme takvimi, sınav puanının geçerlilik süresi, kariyer kaybı ve çalışma hayatına etkisi.
5. Ara karar talebi: Sözlü sınav formu, tutanaklar ve varsa kayıtların getirtilmesi.

Savunma alınmadan YD kararı talep etmekte sakınca yoktur; ancak mahkemenin büyük olasılıkla savunmayı bekleyeceğini hesaba katmak gerekir. Savunma geldiğinde cevap dilekçesi, YD talebinin asıl güçlendirildiği yerdir. Mülakat davalarının genel çerçevesi için mülakat iptal davası rehberimize, öğretmenlerin girdiği diğer sözlü sınavlar için öğretmen mülakat iptali yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Mülakat yürütmeyi durdurma kararı almak zordur, fakat imkânsız değildir. Belirleyici olan, hukuka aykırılığın idarenin kendi belgelerinden açıkça görülebilmesidir. Soruları doğru cevaplayan adaya, sorulmayan niteliklerden kalıp gerekçelerle düşük puan verilmişse, bu tablo savunma ve sınav formu dosyaya geldiği anda açık hukuka aykırılık düzeyine ulaşır.

En sık yapılan hata, YD talebini yalnızca dava dilekçesinde bir cümleyle geçiştirmek ve idarenin savunmasına verilen cevapta bu talebi yeniden işlememektir. Asıl mücadele, savunmaya cevap aşamasında verilir.

Kanun metni için: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu