Tecentriq Tecentriq SGK (etken madde: atezolizumab), küçük hücreli akciğer kanserinde (KHAK) karboplatin ve etoposid ile kombine olarak birinci basamak tedavide ruhsatlıdır. Buna karşın ilaç, SUT ekindeki “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi”nde (EK-4/A) yer almadığından SGK tarafından ödenmemektedir. Bedelin karşılanmasının yolu, ihtiyati tedbir talepli dava açmaktır.
I. Sorunun Ortaya Konulması
İmmünoterapinin küçük hücreli akciğer kanserinde sağkalıma katkı sağladığı klinik çalışmalarla ortaya konulmuştur. İlaç hem ABD’de hem Türkiye’de ruhsatlıdır. Buna rağmen SGK, ruhsat ile geri ödemeyi birbirinden ayırmakta ve SUT listesinde yer almayan ilacın bedelini ödememektedir.
Kanımızca burada ölçü, ilacın listede olup olmaması değil, hastanın yaşamının o ilaca bağlı olup olmadığıdır. Yargı da bu ölçüyü benimsemiştir.
II. Tecentriq SGK Hukukî Çerçeve
- Anayasa m. 17, 56, 60 – yaşam hakkı, sağlık hakkı, sosyal güvenlik hakkı.
- AİHS m. 2 – yaşam hakkının yasayla korunması.
- 5510 sayılı Kanun m. 62-63 – ilacın finansmanının Kurum yükümlülüğü olması.
- HMK m. 389, 390/3, 391/1, 394 – ihtiyati tedbirin şartları, yaklaşık ispat, tedbirin kapsamı ve itiraz.
III. Emsal Karar 1 — Bursa İş Mahkemesi
Mahkeme, üç maddeyi ayrı ayrı serdettikten sonra HMK m. 391/1’in “her türlü tedbire karar verebilir” ifadesinden hareketle SGK’nın ödeme yapmasına hükmetmiştir. Gerekçenin özü şudur:
Dosya içine celp ve ibraz edilen belgelerden; davacının hastalığına ve talep edilen ilaçların hekim raporuyla gerekli ve faydalı olduğu, hastanın bu tedavi haricinde farklı tedavi alternatifi olmadığı, belirlenen ilacın davacının gelirine göre karşılama gücünün bulunmaması, hâlen kanser hastalığı tedavisinde alternatif başkaca uygun ilaç önerilemeyişi, Anayasa ile koruma altına alınan sağlık güvencesi, yaşam hakkının kutsallığı, ilaç tedavisinin aksaması hâlinde tedarikteki gecikmenin onarılmaz, telafisi güç ve imkânsız zararlara yol açacağı ve dosya kapsamındaki raporlar gözetildiğinde yaklaşık ispat şartının da bulunduğu anlaşılmıştır.
Hüküm fıkrası şu unsurları taşımaktadır:
- Tedbir talebinin teminatsız olarak kabulü.
- İlaç bedelinin kesinti yapılmaksızın, dava kesinleşinceye kadar Kurumca ücretsiz karşılanması.
- Davalı kuruma müzekkere yazılması.
IV. Emsal Karar 2 — İstanbul İş Mahkemesi
Bu dosyada tedbir talebi, dava dilekçesinin verildiği gün karara bağlanmıştır. Davacıya bel ağrısı şikâyeti sonrası yapılan tetkiklerde sol akciğerde kitle saptanmış, akciğer kanseri tanısı konulmuş, 21 gün arayla 1200 mg kür şeklinde Tecentriq tedavisi planlanmış, endikasyon dışı kullanım izni alınmış, ancak hastanın ödeme gücü bulunmamıştır.
Mahkeme, tedbir talebini takdiren teminatsız olarak kabul etmiş ve ilacın altı aylık dozda kullanımı bakımından tamamının ileride gerekirse sorumlusundan alınmak üzere SGK tarafından karşılanmasına karar vermiştir.
Bu karar, tedbir aşamasında ayrıntılı bilirkişi incelemesinin şart olmadığını; dosyaya sunulan hekim raporu, endikasyon dışı kullanım izni ve ödeme gücü belgeleriyle sonuç alınabileceğini göstermektedir.
V. Nihaî Kararlar
Tedbir kararıyla ilaca erişim sağlanan dosyaların büyük bölümü, yargılama sonunda davanın kabulü ile sonuçlanmaktadır. Nihaî kararlarda mahkemeler tipik olarak:
- ret işleminin iptaline,
- ilaç bedelinin tedavi süresince kesintisiz karşılanması gerektiğinin tespitine,
- daha önce hastanın cebinden ödediği bedellerin yasal faiziyle iadesine,
- davacı lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine
hükmetmektedir.
Kanser İlaçlarının SGK Tarafından Ödenmesi: Kapsamlı Hukuki Rehber
SGK Kanser İlaçları Geri Ödemesi: Temmuz 2025’te Kapsama Alınan 5 İmmünoterapi İlacı
Kanser İlacı SGK Tarafından Karşılanmıyorsa Ne Yapılır? (İade Davası Rehberi 2026)
Lenvima SGK Ödemesi (Lenvatinib) ve İhtiyati Tedbir Davası
VI. Dosyanın Hazırlanması
Tecentriq dosyalarında sonucu belirleyen belgeler şunlardır:
- Onkoloji uzmanınca düzenlenmiş, evre ve endikasyonu açıkça gösteren sağlık kurulu raporu.
- Gerekiyorsa TİTCK endikasyon dışı kullanım onayı.
- İlacın muadili bulunmadığına ilişkin belge (Türk Eczacıları Birliği yazısı bu konuda etkili bir delildir).
- Hastanın ödeme gücünün bulunmadığını gösteren gelir belgeleri.
- SGK ret yazısı veya zımnî ret.
VII. Sonuç
Tecentriq bakımından yargı istikrarlı bir çizgi izlemektedir: ilaç SUT listesinde olmasa dahi, hekim raporuyla zorunluluğu ve alternatifsizliği ortaya konulduğunda bedelin SGK’ca karşılanması gerekir. Uygulamada belirleyici olan, davanın ihtiyati tedbir talebiyle ve tıbbî dosyası tamamlanmış hâlde açılmasıdır. Tecentriq SGK
Tecentriq SGK ile ilgili Sık Sorulan Sorular
Tecentriq SGK tarafından ödeniyor mu? Genel geri ödeme listesinde yer almamaktadır. Ödeme, mahkeme kararıyla sağlanmaktadır.
Endikasyon dışı kullanım izni şart mı? Hukuken zorunlu değildir; ancak TİTCK onayı bulunan dosyalarda tedbir kararı belirgin biçimde kolay alınmaktadır.
Tedbir kararına SGK itiraz ederse ne olur? HMK m. 394 uyarınca bir haftalık itiraz yolu açıktır. İtiraz, tedbirin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
Dava kaç ay sürer? Nihaî karar ortalama altı ay ile iki yıl arasında çıkmaktadır; ancak tedaviye erişim tedbir kararıyla ilk haftalarda sağlanır.
Bir yanıt yazın