Tiroid bezi kanseri tedavisinde kullanılan lenvima sgk Lenvima (etken madde: lenvatinib), çoğu hastada Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi” (EK-4/A) kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmemektedir. Oysa mahkemeler, ilacın hayatî önem taşıdığı ve muadilinin bulunmadığı hâllerde bedelin Kurumca karşılanması gerektiğine karar vermektedir. Aşağıda konunun hukukî çerçevesi ve emsal bir ihtiyati tedbir kararı incelenmektedir.

I. Sorun: Lenvima SGK Ödeme Reddediliyor?

SGK, geri ödeme yapacağı ilaçları SUT ve ekleriyle belirlemektedir. Bir ilaç EK-4/A listesinde yer almıyorsa, Kurum ret gerekçesini kural olarak tek cümleyle kurmaktadır: “İlaç bedeli ödenecek ilaçlar listesinde bulunmamaktadır.”

Bu gerekçe biçimsel olarak mevzuata dayanmakla birlikte, hastanın yaşamının doğrudan söz konusu olduğu hâllerde tek başına yeterli değildir. Zira 5510 sayılı Kanun’un 62. maddesi, sağlık hizmetlerinden yararlanmayı sigortalı bakımından bir hak, Kurum bakımından ise bu hizmetin finansmanını sağlamayı bir yükümlülük olarak nitelemektedir.

II. Hukukî Dayanaklar

Talebin dayandığı normlar şunlardır:

• Anayasa m. 17/1: Herkes yaşama, maddî ve manevî varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.
• Anayasa m. 56/3: Devlet, herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlüdür.
• Anayasa m. 60: Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir; Devlet bu güvenliği sağlayacak tedbirleri alır.
• AİHS m. 2: Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur.
• 5510 sayılı Kanun m. 62, 63: Genel sağlık sigortalısının tedavisi için gerekli ilacın finansmanı Kurumun yükümlülüğüdür.
• 102 sayılı ILO Sözleşmesi m. 10: Hastalık hâlinde hekim reçetesiyle lüzum gösterilen ilacın temini güvence altındadır.

Anayasa’nın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca, usulüne göre yürürlüğe konulmuş bu sözleşmelere iç hukukta üstünlük tanınması gerekir.

Kanser İlacı SGK Tarafından Karşılanmıyorsa Ne Yapılır? (İade Davası Rehberi 2026)

SGK KANSER İLACI DAVALARINDA ADLİ YARDIM MÜESSESİ

Kanser İlaçlarının SGK Tarafından Ödenmesi: Kapsamlı Hukuki Rehber

SGK Kanser İlaçları Geri Ödemesi: Temmuz 2025’te Kapsama Alınan 5 İmmünoterapi İlacı

III. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görev, hastanın sosyal güvencesinin türüne göre belirlenir:

• 4/a ve 4/b sigortalıları bakımından iş mahkemesi görevlidir (5510 s. K. m. 101).
• 1.10.2008 öncesinde 5434 sayılı Kanun’a tabi olan memur ve kamu görevlileri bakımından idare mahkemesi görevlidir.

Yetkili mahkeme, hastanın yerleşim yeri ya da ret işlemini tesis eden Sosyal Güvenlik Merkezi’nin bulunduğu yer mahkemesidir.

IV. İhtiyati Tedbir: Davanın Asıl Kritik Aşaması

Onkolojik tedavide gecikme telafisi imkânsız zarar doğurduğundan, dava dilekçesiyle aynı anda ihtiyati tedbir talep edilmelidir. Dayanak hükümler şunlardır:lenvima sgk

• HMK m. 389/1: Gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddî bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
• HMK m. 390/3: Talep eden taraf, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Tam ispat aranmaz.
• HMK m. 391/1: Mahkeme, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. “Bir şeyin yapılması” da bu kapsamdadır; dolayısıyla SGK’nın ilaç bedelini ödemesi bir tedbir kararına konu olabilir.
• HMK m. 394: Karara karşı, tebliğden itibaren bir hafta içinde itiraz edilebilir.

V. Emsal Karar

İstanbul Anadolu İş Mahkemesi’nin 7.9.2021 tarihli ara kararı, tiroid bezi kanseri tanısı bulunan davacının Lenvima (lenvatinib) bedelinin tedbiren SGK tarafından ödenmesi talebini kabul etmiştir. Kararın gerekçesi özetle şöyledir:

Dosya içeriğine ve davacının sunduğu rapora göre; davacının mevcut hastalığı nedeniyle LENVİMA isimli ilacı kullanmak zorunda olduğu, ilaç bedelinin ekonomik durumuna göre yüksek olması ve bu bedeli karşılayamaması söz konusu olup, bu ilacı kullanmasının sağlık açısından zarurî olduğu anlaşılmakla, Kanun’da belirtilen “gecikme sebebiyle bir sakıncanın veya ciddî bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâli”nin gerçekleştiğinin kabulü gerekmektedir. Dava dilekçesi ve dosya içeriğinden dava sonucunda haklı çıkma ihtimali de bulunduğundan, Anayasadaki “sosyal devlet ilkesi” de dikkate alınarak ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE…

Mahkeme, dava sonuçlanıncaya kadar ilaç bedelinin tedbir tarihinden itibaren kesinti yapılmaksızın SGK tarafından karşılanmasına hükmetmiştir.

Bu karar üç bakımdan öğreticidir. Birincisi, mahkeme “yaklaşık ispat” ölçütünü hekim raporuyla karşılanmış saymıştır. İkincisi, hastanın ödeme gücünün bulunmaması bağımsız bir tedbir sebebi olarak değerlendirilmiştir. Üçüncüsü, sosyal devlet ilkesi doğrudan gerekçeye yerleştirilmiştir.

VI. İzlenecek Yol

1. Onkoloji uzmanınca düzenlenmiş güncel sağlık kurulu raporu temin edilir.
2. Kullanım endikasyon dışı ise TİTCK’ya endikasyon dışı kullanım başvurusu yapılır; onay dava aşamasında tedbir kararını büyük ölçüde kolaylaştırır.
3. SGK’ya yazılı başvuru yapılır; başvuru tarihi belgelenir.
4. Ret veya otuz günlük sürede cevapsızlık hâlinde ihtiyati tedbir talepli dava açılır.
5. Tedbir kararı alındıktan sonra karar SGK’ya tebliğ ettirilir ve reçete başvurusu yenilenir.
6. Daha önce cepten ödenen bedeller yasal faiziyle birlikte talep edilir.

VII. Sonuç

Lenvima bedelinin SUT ekinde yer almaması, tek başına ödememenin hukukî gerekçesi olamaz. Hekim raporuyla ilacın zorunluluğu ve muadilsizliği ortaya konulduğunda, mahkemeler yaşam hakkını Kurumun malî kaygılarına üstün tutmaktadır. Kritik olan, davanın ihtiyati tedbir talebiyle ve eksiksiz tıbbî belgeyle açılmasıdır. lenvima sgk

Sık Sorulan Sorular

Tedbir kararı ne kadar sürede çıkar? Uygulamada dosya üzerinden inceleme yapıldığından, dilekçenin eksiksiz olması hâlinde birkaç gün ile üç hafta arasında sonuç alınabilmektedir.

Tedbir için teminat yatırmam gerekir mi? Mahkemeler bu tür dosyalarda çoğunlukla teminatsız tedbire hükmetmektedir.

Daha önce kendi cebimden ödediğim bedelleri geri alabilir miyim? Evet. Kuruma başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi talep edilebilir.

Dava sürerken hasta vefat ederse ne olur? Tedaviye devam talebi konusuz kalır; ancak ödenmiş bedellerin iadesi talebi ayakta kalır ve mirasçılar davayı sürdürebilir.