Alecensa (etken madde: alectinib), akciğer malign neoplazmı tedavisinde standart yöntemlerin yetersiz kaldığı olgularda kullanılan hedefe yönelik bir ilaçtır. Bu ilaçta hasta iki ayrı engelle karşılaşmaktadır: TİTCK’nın endikasyon dışı kullanım başvurusunu reddetmesi ve SGK’nın bedeli karşılamaması. Her iki engel de ayrı dava konusudur. Alecensa SGK (Alectinib) Ödemesi ve TİTCK Reddine Karşı Dava

I. Birinci Engel: TİTCK’nın Endikasyon Dışı Kullanım Reddi

Hastaya akciğer, bronş veya akciğer malign neoplazmı tanısı konulmuş; hekimi standart tedavi yöntemlerinin yetersiz olduğunu görerek alectinib etken maddeli Alecensa kullanımını uygun görmüştür.

Kullanım endikasyon dışı olduğundan, hekim tarafından Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na (TİTCK) endikasyon dışı kullanım başvurusu yapılmıştır. Kurum, ilacın bu endikasyon bakımından uygun olmadığı yanıtını vermiştir. Alecensa SGK (Alectinib) Ödemesi ve TİTCK Reddine Karşı Dava

Bu ret işlemi, hastanın ilaca erişiminin önündeki ilk hukukî engeldir ve tek başına iptal davasına konu edilebilir. Somut olayda Ankara İdare Mahkemeleri’nde TİTCK aleyhine iptal davası açılmış ve iki gün içerisinde yürütmenin durdurulması kararı alınmıştır.

Kararın idareye bildirilmesinden sonra hastaya hekimi tarafından ilaç reçete edilebilir hâle gelmiştir.

II. İkinci Engel: SGK’nın Ödeme Reddi

İlacın reçete edilebilmesi, bedelinin karşılanacağı anlamına gelmemektedir. İkinci idarî süreçte SGK’ya bedelin karşılanması için başvurulmuştur.

SGK, ilacın “Sağlık Uygulama Tebliği Ek 4/A Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde” yer almaması nedeniyle talebin reddine karar vermiştir.

Bu ret kararının iptali istemiyle İstanbul İdare Mahkemelerinde dava açılmış; dava açıldıktan hemen sonra yürütmenin durdurulması kararı verilerek hastanın ilacı ücretsiz kullanması sağlanmıştır. Alecensa SGK (Alectinib) Ödemesi ve TİTCK Reddine Karşı Dava

III. Nihaî Karar

Yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilerek:

• hastanın kullandığı ilaç bedellerinin SGK tarafından karşılanmasına,
• öncesinde kendi imkânlarıyla temin ettiği ilaç bedellerinin yasal faiziyle birlikte iadesine

hükmedilmiştir.

IV. İki Aşamalı Stratejinin Önemi

Alecensa gibi endikasyon dışı kullanılan hedefe yönelik ilaçlarda süreç, birbirini izleyen iki idarî işleme karşı iki ayrı davadan oluşmaktadır:

Aşama	Muhatap idare	İşlem	Talep
1	TİTCK	Endikasyon dışı kullanım başvurusunun reddi	İptal + yürütmenin durdurulması
2	SGK	İlaç bedelinin karşılanması talebinin reddi	İptal + yürütmenin durdurulması + bedel iadesi

Bu sıralama atlanmamalıdır. TİTCK onayı ya da onay yerine geçen yürütmenin durdurulması kararı bulunmadan ilaç reçete edilemeyeceğinden, SGK’ya yapılacak başvuru da sonuçsuz kalır. Kanımızca doğru yöntem, birinci davanın yürütmenin durdurulması kararı alınır alınmaz ikinci idarî başvurunun derhal yapılmasıdır.

V. Hukukî Dayanaklar

• Anayasa m. 17, 56, 60 – yaşam hakkı, sağlık hakkı, sosyal güvenlik hakkı.
• Anayasa m. 90/son – AİHS m. 2’ye iç hukukta üstünlük tanınması.
• 5510 sayılı Kanun m. 62-63 – sağlık hizmetinin finansmanının Kurum yükümlülüğü olması.
• İYUK m. 11, 20, 27 – idarî başvuru, savunma süreleri ve yürütmenin durdurulması.

VI. Dosya Hazırlığı

1. Hekimin endikasyon dışı kullanım gerekçesini ayrıntılı olarak açıkladığı rapor.
2. Standart tedavilerin denendiğini ve yetersiz kaldığını gösteren tedavi geçmişi ve epikriz.
3. Moleküler/gen testi sonuçları (ALK füzyonu vb.) — hedefe yönelik ilaçlarda belirleyicidir.
4. TİTCK ret yazısı.
5. SGK ret yazısı.
6. Cepten ödenen bedellere ilişkin fatura ve banka kayıtları.

 

Kanser İlacı SGK Tarafından Karşılanmıyorsa Ne Yapılır? (İade Davası Rehberi 2026)

SGK Kanser İlaçları Geri Ödemesi: Temmuz 2025’te Kapsama Alınan 5 İmmünoterapi İlacı

SGK Kanser İlacı Davası 2025-2026 | Karşılanmayan İlaçlar ve Hukuki Süreç

Kanser İlaçlarının SGK Tarafından Ödenmesi: Kapsamlı Hukuki Rehber

SGK KANSER İLACI DAVALARINDA ADLİ YARDIM MÜESSESİ

Kanser İlacı SGK Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

VII. Sonuç

Alecensa dosyalarında hastanın karşılaştığı engel çiftlidir ve her ikisi de idarî yargı yoluyla aşılabilmektedir. Uygulamada dikkat edilmesi gereken, iki davanın kronolojik sıraya uygun biçimde ve her ikisinde de yürütmenin durdurulması talebiyle açılmasıdır. Aksi hâlde tedavi, prosedürün tamamlanmasını beklerken kesintiye uğramaktadır.

Sık Sorulan Sorular

TİTCK reddine karşı dava açılabilir mi? Evet. Endikasyon dışı kullanım başvurusunun reddi icraî bir idarî işlemdir ve iptal davasına konu edilir.

İki davayı aynı anda açabilir miyim? Teknik olarak mümkündür; ancak SGK başvurusu ancak reçete edilebilir hâle geldikten sonra anlam kazandığından, uygulamada sıralı ilerlemek daha etkilidir.

Alecensa SGK tarafından ödeniyor mu? SUT EK-4/A listesinde bulunmadığından başvurular reddedilmektedir; ödeme yargı kararıyla sağlanmaktadır.

Önceden ödediğim bedelleri geri alabilir miyim? Evet. Emsal kararda ödenmiş bedellerin yasal faiziyle iadesine hükmedilmiştir.