Bu yazıda, takip ettiğimiz bir dosya üzerinden bu uyuşmazlık tipini anlatıyoruz: Bir sınıf öğretmeni, 2025 yılı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme Sınavı’nın yazılı aşamasında ilinde en yüksek puanı almış, sözlü sınavda kendisine sorulan iki sorunun ikisini de doğru cevaplamış, buna rağmen 53,67 puanla başarısız sayılmıştır. Müvekkilimizin kimliğini paylaşmıyoruz; ancak dosyanın hukuki yapısı, aynı durumdaki pek çok öğretmen için yol gösterici niteliktedir.

Aşağıda önce sınavın mevzuat çerçevesini, sonra puanın nasıl oluştuğunu, idarenin savunmasını ve bizim karşı argümanlarımızı ele alıyoruz. Davanın nasıl sonuçlandığını ise ayrı yazılarda anlattık.

Yönetici Sözlü Sınavının Mevzuat Çerçevesi

2025 yılı sözlü sınavları, 5 Şubat 2021 tarihli ve 31386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmıştır. Yönetmeliğin kanuni dayanağı, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 21. maddesi ve 657 sayılı Kanun’un 88. maddesidir.

Bu Yönetmeliğe göre ilk defa görevlendirme üç aşamadan oluşuyordu: Yazılı sınav, Ek-1 Değerlendirme Formu üzerinden yapılan değerlendirme ve Ek-3 Sözlü Sınav Formu üzerinden yapılan sözlü sınav. Sözlü sınav, il millî eğitim müdürlüğünce oluşturulan bir başkan ve iki üyeden oluşan komisyon tarafından yapılır ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilirdi. Başarı barajı 60 puandı.

Yönetmeliğin 23. maddesi sözlü sınavın konularını ve ağırlıklarını şöyle belirlemişti:

Tablodan hemen görüleceği gibi, sınavın yalnızca beşte biri doğrudan bilgi ölçümüne dayanıyordu. Kalan 80 puan, komisyon üyelerinin gözlem ve kanaatine bırakılmıştı. Yönetmelik ekindeki Sözlü Sınav Formu’nun açıklamalar kısmında ise adayın yetersiz görüldüğü yönlerin ve nedenlerinin “Bölüm C” kısmında belirtileceği düzenlenmişti. Bu düzenleme, uyuşmazlığın kilit noktasıdır.

Dosyadaki Olay

Müvekkilimiz yaklaşık yirmi yıllık bir sınıf öğretmenidir. 2025 yılı yönetici seçme sınavının yazılı aşamasında 100 üzerinden 81,25 puan almış ve bu puan ilindeki en yüksek yazılı sınav puanı olmuştur. Sözlü sınava 27 Mayıs 2025’te girmiştir.

Sözlü sınavda kapalı zarftan iki soru çekilmiştir. Birinci sorunun cevabı memur hukukuna, ikincisi Osmanlı tarihine ilişkindir. Müvekkil her iki sorunun cevabını hem sözlü olarak vermiş hem de cevap kâğıdına el yazısıyla yazıp imzalamıştır. Bunların dışında kendisine sınavla ilgili başka bir soru yöneltilmemiştir. Görüşme birkaç dakika sürmüştür.

Sonuç belgesinde müvekkile 53,67 puan verildiği görülmüştür. Müvekkil sonuca iki kez itiraz etmiş; il millî eğitim müdürlüğü itirazı, sınav sonucunun yeniden değerlendirildiği, herhangi bir değişiklik ve maddi hata bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Bunun üzerine hem sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin hem de itirazın reddi işleminin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açılmıştır.

Puan Nasıl Oluştu?

Dava sürecinde dosyaya gelen sözlü sınav formu, puanın nasıl oluştuğunu açıkça göstermiştir. Bilgi başlığında, yani adaya sorulan soruların ölçtüğü tek başlıkta, üç komisyon üyesi de tam puan vermiştir. Sorun, geri kalan dört başlıktadır:

Böylece adaya, 80 puanlık gözleme dayalı kısımdan ortalama 33,67 puan verilmiştir. Bilgi başlığından aldığı tam puanla birlikte toplam 53,67 puana ulaşılmıştır. Başka bir deyişle müvekkil, sorulan soruları doğru cevapladığı için değil, sorulmayan şeyler yüzünden başarısız sayılmıştır.

Bölüm C’deki açıklamaya gelince: Komisyon üyelerinin üçü de, adayın iki soruya cevap vermesine rağmen kavrayış, ifade, muhakeme, temsil kabiliyeti, tutum ve davranış, özgüven, ikna kabiliyeti ve bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık yönlerinden yeterli görülmediğini belirten, birbirinin aynısı bir cümle yazmıştır. Bu cümle, değerlendirme başlıklarının adlarını sıralamaktan öteye geçmemektedir; adayın hangi davranışı, hangi ifadesi veya hangi tutumu nedeniyle yetersiz görüldüğünü söylememektedir.

İdarenin Savunması

Davalı idare savunmasında özetle şunları ileri sürmüştür: Sözlü sınav komisyonu Yönetmeliğe uygun biçimde oluşturulmuştur; başkan ve iki üye puan dağılımı üzerinden puan vermiş, ortalama alınmıştır; değerlendirme ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektiftir; işlem, idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında tesis edilmiştir. Yürütmenin durdurulması talebi yönünden ise telafisi güç veya imkânsız bir zararın doğmadığı ve işlemin hukuka aykırı olmadığı savunulmuştur.

Dikkat edilirse savunmada, adaya neden bu puanların verildiğine dair tek bir somut olgu yer almamaktadır. “Objektif” kelimesi tekrar edilmiş, fakat objektifliğin neye dayandığı gösterilmemiştir. Ayrıca mahkemenin, soruların ve cevap anahtarlarının önceden belirlenip belirlenmediği ile adaylara sorulan sorular ve verilen cevapların yer aldığı tutanak veya kayıt bulunup bulunmadığına ilişkin ara kararına da karşılık verilmemiştir.

Müdür Yardımcılığı Mülakat İptali İçin İleri Sürdüğümüz Hukuka Aykırılık Sebepleri

Gerekçe yükümlülüğünün ihlali

Yönetmelik eki form, adayın yetersiz görüldüğü yönlerin ve nedenlerinin Bölüm C’de belirtilmesini emrediyordu. “Nedenleri” kelimesi, başlıkların adını tekrar etmekle karşılanmaz. Üç üyenin aynı kalıp cümleyi yazmış olması, bireysel bir değerlendirme yapılmadığının da göstergesidir.

Ölçülmeyen ölçütlerden puan verilmesi

Adaya yalnızca iki bilgi sorusu sorulmuştur. Bu sorularla “bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık” veya “ikna kabiliyeti” ölçülemez. Ölçülmeyen bir nitelikten tam puan verilmemesi, neye dayanarak puan kırıldığı sorusunu cevapsız bırakır. Yirmi yıldır akıllı tahta, elektronik not sistemi ve dijital ölçme araçlarıyla çalışan bir öğretmenin bu başlıktan yarım puan almasının dayanağı dosyada yoktur.

Orantısızlık

Sorulan iki soruyu da doğru cevaplayan adaya “bir konuyu kavrama” başlığından 20 üzerinden 5 puan verilmesi, yüzlük sistemde 25 puana karşılık gelir. Soruyu doğru cevaplayabilmek, konuyu kavramış olmanın ta kendisidir. Aynı şekilde yirmi yıllık, disiplin cezası almamış, hakkında şikâyet bulunmayan bir öğretmene “temsil kabiliyeti, liyakat, tutum ve davranış” başlığından 5 puan verilmesi, adayın meslek geçmişiyle açıkça çelişir.

Sınav süresi

Birkaç dakikalık bir görüşmede, adayın kişilik özellikleri hakkında bu kadar kesin ve olumsuz bir kanaat oluşturulabilmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Kanaat oluşturulabildiyse, bu kanaatin hangi gözleme dayandığı da yazılabilmelidir.

Barajın hemen altında bırakılma

Müvekkilin yazılı sınav puanı, sözlü sınavda 60 alması hâlinde sıralamada üst sıralara yerleşmesine yetecek düzeydeydi. Gözleme dayalı başlıklardaki puanların tam da baraj altında kalacak biçimde dağılması, kanaatimizce değerlendirmenin amacından saptırıldığı şüphesini güçlendiren bir olgudur.

Ara karara cevap verilmemesi

Belgeleri elinde bulunduran idare, soruların önceden hazırlandığını ve cevapların tutanağa geçirildiğini gösteremiyorsa, sınavın denetime elverişli yapıldığını da ispat edememiş olur. Bu eksiklik davacı lehine bir karine teşkil eder.

2026 Yönetmeliği Müdür Yardımcılığı Sınavında Ne Değiştirdi?

30 Ocak 2026 tarihli ve 33153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği, 2021 tarihli Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (m. 38). Yeni sistemde ilk defa görevlendirmede yazılı sınavda 60 ve üzeri puan alanlar arasından, boş kadronun bir buçuk katına kadar aday Millî Eğitim Akademisi’nin yönetici yetiştirme programına alınmakta; program sonunda 60 ve üzeri puan alanlar puan üstünlüğüne göre görevlendirilmektedir (m. 17, 18, 22, 23). İlk defa görevlendirme için eski sistemdeki gibi bir sözlü sınav aşaması öngörülmemektedir.

Bu değişiklik iki soruyu gündeme getirir. Birincisi: 2025 ve öncesindeki sözlü sınavlara karşı açılmış davalar ne olacak? Bu davalar, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata göre incelenir; yeni Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi derdest davaları konusuz bırakmaz. İkincisi: İptal kararı verildiğinde idare, artık var olmayan bir sözlü sınavı nasıl yeniden yapacak? Bu, kararın uygulanmasına ilişkin bir sorundur ve sözlü sınav iptal kararı yazımızda ele aldık. Yeni Yönetmelik ayrıca, yeniden görevlendirmelerde il değerlendirme komisyonuna sendika temsilcilerinin katılımını öngörmektedir (m. 10).

Öğretmenlerin karşılaştığı diğer sözlü sınav türleri için öğretmen mülakat iptali yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Müdür yardımcılığı mülakat iptali davalarında belirleyici olan, adayın ne kadar iyi bir öğretmen olduğu değil, komisyonun verdiği puanı ne kadar açıklayabildiğidir. Sorulan soruları doğru cevaplayan bir adaya, sorulmayan nitelikler gerekçe gösterilmeksizin düşük puanlanarak baraj altında bırakılmışsa, işlem hukuken savunulamaz hâle gelir. Bu dosyada da mahkeme önce yürütmeyi durdurmuş, ardından işlemi iptal etmiştir; ayrıntıları mülakat yürütmeyi durdurma kararı ve sözlü sınav iptal kararı yazılarımızda bulabilirsiniz.

En sık yapılan hata, sözlü sınav formunu görmeden dava açmak ve dilekçeyi genel ifadelerle doldurmaktır. Formu edinmek, puanları başlık başlık incelemek ve her birinin gerekçesini sorgulamak, davanın kaderini belirler.

Mevzuat metinleri için: 30.01.2026 tarihli Resmî Gazete