Mahkeme, kararı tek bir noktaya dayandırdı. Valilik, atamayı yaparken Bakanlığın Nisan 2025’te yayımladığı ilçe grupları listesini esas almıştı. Oysa Danıştay İkinci Dairesi bu listenin yürütmesini durdurmuştu. Dayanağı hukuken sakatlanan bir listeye göre yapılan atama da ayakta kalamazdı.

Bu yazıda önce resen atamanın ne olduğunu ve hangi kurallara bağlı olduğunu açıklıyoruz. Ardından davada hangi sebepleri ileri sürdüğümüzü, idarenin nasıl savunduğunu ve mahkemenin neden iptal kararı verdiğini anlatıyoruz. Son olarak resen atamaya itiraz, dava açma süresi ve 2026 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmeliğin etkisini ele alıyoruz.

Mahkeme Ne Karar Verdi?

Ordu İdare Mahkemesi 30.03.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verdi. Karar şu hükümleri içeriyor:

Karara karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde Samsun Bölge İdare Mahkemesine istinaf yolu açıktır. Ancak istinaf başvurusu, iptal kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İdare, kararın gereğini yerine getirmek zorundadır.

Resen Atama Nedir, Resen Ne Demek?

“Resen” (re’sen) kelimesi, kendiliğinden, bir talep olmaksızın anlamına gelir. İdare hukukunda resen işlem, ilgilinin başvurusunu beklemeden idarenin kendi iradesiyle yaptığı işlemdir.

Resen atama da buna göre tanımlanır: Öğretmenin bir tercihi veya isteği olmadan, idarenin onu başka bir eğitim kurumuna atamasıdır. Öğretmenlik mesleğinde resen atamanın en sık görülen sebebi, norm kadro fazlalığıdır.

Resen atamayı “isteğe bağlı yer değiştirme”den ayırmak gerekir. İsteğe bağlı yer değiştirmede öğretmen başvurur, tercih yapar ve puanına göre yerleşir. Resen atamada ise öğretmenin iradesi işlemin kurucu unsuru değildir. Kararı idare verir.

Resen atamayı “hizmet gereği atama”dan da ayırmak gerekir. Hizmet gereği atama, çoğunlukla öğretmenin görev yerinde kalmasının kamu hizmetini olumsuz etkilediği iddiasına dayanır. Norm fazlası resen atamada ise öğretmenin davranışı söz konusu değildir. Sebep, okuldaki öğrenci ve şube sayısına bağlı kadro hesabıdır.

Norm Kadro Fazlası Öğretmen Nasıl Belirlenir?

Norm kadro, bir okulun her alanda kaç öğretmene ihtiyaç duyduğunu gösteren sayıdır. Bu sayı öğrenci, şube ve ders saati sayısına göre hesaplanır. Öğrenci sayısı azalan ya da şube sayısı düşen okulda bazı öğretmenler “fazla” konuma düşer.

Kimin fazla sayılacağını, işlem tarihinde yürürlükte olan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 53. maddesinin üçüncü fıkrası belirliyordu. Bu hükme göre alanında norm kadro sayısı azalan öğretmenler arasından hizmet puanı en az olan, norm kadro fazlası olarak belirlenir.

Hizmet puanları eşitse sırasıyla öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olana, sonra öğretmenliğe daha sonra başlayana bakılır. Hizmet puanının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır.

Aynı fıkra atamanın yönünü de gösterir. Norm fazlası öğretmenler öncelikle görevli oldukları yerleşim yerindeki veya ilçedeki okullara atanır. Bu mümkün değilse il içindeki norm kadro açığı bulunan okullara, tercihleri de dikkate alınarak ve hizmet puanı üstünlüğüne göre atanırlar.

Resen Atamanın Hukuki Dayanağı Nedir?

7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 18. maddesi

Resen atamanın kanuni dayanağı, 18.10.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu‘nun 18. maddesidir. Maddenin altıncı fıkrası şöyledir:

“Kadrolarının bulunduğu eğitim kurumlarında norm kadro fazlası olan öğretmenler, il içerisinde boş norm kadrosu bulunan eğitim kurumlarına yer değiştirme talebinde bulunabilir. Hizmet puanı yetersizliği nedeniyle talepte bulundukları eğitim kurumlarına atanamayanlar ile talepte bulunmayanların atamaları, öncelikle aynı ilçe grubu içerisinde boş norm kadrosu bulunan eğitim kurumlarına olmak üzere ilgili valilerce il içerisinde resen yapılabilir.”

Bu hüküm üç şeyi açıkça söyler. Birincisi, norm fazlası öğretmen önce kendisi tercih yapabilir. İkincisi, resen atama yalnızca tercih yapmayanlar veya tercihine yerleşemeyenler için söz konusudur. Üçüncüsü, resen atamada öncelik aynı ilçe grubundadır.

Maddenin yedinci fıkrası ise ilçe gruplarının nasıl belirleneceğini düzenler. Hizmet bölgeleri, hizmet alanları, ilçe grupları ve maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Kanun’un 3. maddesinin (i) bendi de ilçe grubunu tanımlar: İllerde coğrafi özellikler ve ulaşım imkânları dikkate alınarak iki veya daha fazla ilçenin bir araya getirilmesiyle oluşturulan grup.

Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 53. maddesi

Dava konusu işlem tarihinde 17.04.2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik yürürlükteydi. Bu Yönetmeliğin 53. maddesi, ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmelerini ayrıntılı olarak düzenliyordu.

Maddenin birinci fıkrası, okulun kapanması veya program değişikliği gibi hâllerde öğretmenlerin “mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle” atanacağını söyler. Beşinci fıkrası ise tercihlerine yerleşemeyen veya başvuru yapmayanların görev yerlerinin valiliklerce il içinde resen belirleneceğini düzenler.

Aynı fıkra önemli bir istisna da içerir. En az yüzde kırk engelli olduğu sağlık kurulu raporuyla belgelenen öğretmenler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan öğretmenler, engellilik durumu sürdükçe resen görev yeri belirlemeden istisnadır.

Anayasal çerçeve

Resen atama, öğretmenin aile hayatını, çalışma koşullarını ve yaşam düzenini doğrudan etkiler. Bu nedenle Anayasa’nın bazı hükümleri de uyuşmazlıkta belirleyicidir:

Anayasa’nın 2. maddesi hukuk devleti ilkesini, dolayısıyla hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerini güvence altına alır. 10. maddesi eşitlik ilkesini düzenler. 41. maddesi ailenin korunmasını devlete bir görev olarak yükler. 123. maddesi idarenin kuruluş ve görevlerinin kanuna dayanmasını, yani idarenin kanuniliği ilkesini öngörür. 124. maddesi de yönetmeliklerin hangi usulle çıkarılacağını belirler.

Dava Nasıl Başladı?

Müvekkilimiz, Ordu’nun Gürgentepe ilçesinde bir ilkokulda sınıf öğretmeni olarak görev yapıyordu. Bu okula eş durumu mazeretiyle atanmıştı. Ailesiyle birlikte bu düzen üzerine hayatını kurmuştu.

2025 yılı ağustos ayında Bakanlık, “İhtiyaç ve Norm Kadro Fazlası Öğretmenlerin Yer Değiştirme Duyurusu”nu yayımladı. Müvekkilimiz bu süreçte norm kadro fazlası olarak belirlendi. Ordu Valiliği, 01.09.2025 tarihli işlemle onu Gölköy ilçesindeki bir ilkokula resen atadı.

Yeni görev yeri, müvekkilimizin günlük yolculuğunu yaklaşık bir saat uzattı. Servisle gidip geldiği için ayrıca fazladan servis ücreti ödemek zorunda kaldı. Dava dilekçesinde belirttiğimiz üzere yeni görev yeriyle arasındaki günlük mesafe 56 kilometreye ulaşıyordu.

Müvekkilimiz 17.10.2025 tarihinde atamaya itiraz etti. Valilik 21.10.2025 tarihli işlemle itirazı reddetti. Bunun üzerine öğretmenin üyesi olduğu sendika, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun tanıdığı yetkiye dayanarak üyesi adına Ordu İdare Mahkemesinde dava açtı. Dilekçede yürütmenin durdurulmasını ve her iki işlemin iptalini istedik.

Davada Hangi Sebepleri İleri Sürdük?

Dava dilekçesinde işlemin hukuka aykırılığını beş ayrı başlık altında ortaya koyduk. Mahkeme bunlardan birincisini kabul ederek iptal kararı verdi. Diğer sebepleri incelemeye gerek görmedi. Ancak her birini açıklamak istiyoruz; çünkü benzer durumdaki öğretmenler için her biri ayrı bir dava imkânı taşıyor.

Eşi Polis veya Asker Olan Öğretmenin Tayini: Norm Kadro Engeli İleri Sürülebilir Mi?

Uzak İlçeye Atanan Öğretmen Açacağı Dava: İlçe Grubu Kuralı ve Ölçülülük Denetimi

Norm Kadro Fazlası Resen Atama İptali: İptal Sebepleri, Usul ve Yargılama Rehberi

Engelli Öğretmenin Resen Atamadan İstisna Tutulması ve Dava Yolu

Can Güvenliği Mazereti ile Öğretmen Tayini ve Resen Atamanın Denetimi

Yönetmeliğin 53. maddesi: Mazeret ve tercih gözetilmedi

Yönetmeliğin 53. maddesi, norm fazlası öğretmenlerin “mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle” atanmasını emrediyordu. Üçüncü fıkra ise önceliği öğretmenin görevli olduğu yerleşim yerine ve ilçeye veriyordu.

Müvekkilimizin mazereti idarenin kayıtlarındaydı. Zira Gürgentepe’deki okula bizzat eş durumu mazeretiyle atanmıştı. Buna rağmen valilik bu mazereti hiç değerlendirmeden, onu başka bir ilçeye gönderdi.

Aile birliği: Eş durumu mazereti göz ardı edildi

Bu argümanı Anayasa’nın 41. maddesine ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesine dayandırdık. 72. maddenin ikinci fıkrası, yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında koordinasyon sağlanmasını ister.

Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 49. maddesi de öğretmenlerin aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmelerinde Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını düzenliyordu.

Mantık basittir: İdare bir öğretmeni aile birliği mazeretiyle bir yere atamışsa, bu mazeret sürdükçe atamanın amacını ortadan kaldıracak biçimde onu başka yere gönderemez. Aksi, idarenin bir eliyle verdiğini öbür eliyle geri alması demektir.

Dilekçede bu görüşü destekleyen iki ilk derece kararına atıf yaptık. Isparta 1. İdare Mahkemesi 2025/702 esas sayılı dosyada, aile birliği mazeretiyle il merkezine atanmış öğretmenin bu mazeret gözetilmeden ilçeye resen atanmasının yürütmesini durdurmuştu. Elazığ 2. İdare Mahkemesi de 2025/779 esas sayılı dosyada aynı yönde karar vermişti.

Elazığ kararındaki şu tespit, konunun özünü çok iyi özetliyor:

“Mazeretine dayalı olarak bir eğitim kurumuna il içi veya iller arası naklen atanan öğretmenlerin söz konusu mazereti devam ettiği sürece mazeret sebebiyle atanmasına dair işlemin amaç ve sonuçlarını ortadan kaldıracak biçimde başka bir yere atamasının yapılmaması gerekmektedir.”

Ayrıca Danıştay 2. Dairesinin 2014/5519 E., 2017/1405 K. sayılı kararına da dayandık. Bu kararda Danıştay, kurumların hizmet puanı veya kadro yetersizliği gibi gerekçelerle aile birliği mazeretini etkisiz bırakamayacağını vurgulamıştı.

Eşitlik ilkesi

Anayasa’nın 10. maddesi, aynı durumdaki kişilere aynı kuralların uygulanmasını ister. Aynı mazeret durumundaki bazı öğretmenlerin mazereti gözetilirken müvekkilimizinkinin göz ardı edilmesi, bu ilkeyi zedeliyordu. Ayrıca resen atamaların iller arasında birbirinden farklı uygulanması da aynı sonuca yol açıyordu.

Hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesi

Her kamu görevlisi, hayatını makul bir öngörülebilirlik içinde planlama hakkına sahiptir. Müvekkilimiz eşinin görev yerine, çocuğunun eğitimine ve ikametine göre yaşamını düzenlemişti.

İdarenin kendi norm kadro planlamasından doğan bir sorun, bu yerleşik düzeni bozmamalıydı. Hangi ilçenin hangi grupta olduğunu gösteren objektif ölçütün yokluğu da işlemi öngörülemez kılıyordu. Belirlilik ilkesi, idari işlemlerin açık, anlaşılır ve öngörülebilir olmasını gerektirir.

Yürütmenin durdurulması talebi

İYUK’un 27. maddesinin ikinci fıkrasına göre yürütmenin durdurulması için iki şartın birlikte bulunması gerekir: İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması.

Biz her iki şartın da gerçekleştiğini savunduk. Günlük 56 kilometrelik yolculuk, aile bütünlüğünün bozulması ve öğretmenin yeni okulunda da norm fazlası konumuna düşme ihtimali, telafisi güç zararın somut göstergeleriydi.

İdare Nasıl Savundu?

Ordu Valiliği savunmasında şu noktalara dayandı:

Birincisi, 7528 sayılı Kanun’un norm fazlası öğretmenlerin il içinde daha makul dağıtılması için ilçe grupları oluşturulmasını öngördüğünü ileri sürdü. Kanun, grupları illerin coğrafi ve ulaşım imkânlarına göre kurmayı amaçlıyordu.

İkincisi, Bakanlığın ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlere ilişkin duyurularında ilçe gruplarına yer verildiğini belirtti. Duyurularda yer değiştirme işlemlerinin basamakları da tek tek gösterilmişti.

Üçüncüsü, 2025 Ağustos duyurusundaki açıklamalar doğrultusunda atamanın yapıldığını, dolayısıyla işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu savundu.

Savunmanın zayıf noktası açıktı. İdare, atamanın bir duyuruya ve bu duyuruda yer alan listeye uygun olduğunu söylüyordu. Ama Kanun’un yönetmelik şartına ve bu listenin hukuki durumuna hiç değinmiyordu.

Mahkeme Atamayı Neden İptal Etti?

Mahkeme önce norm kadro sisteminin amacını ortaya koydu

Mahkeme, 7528 sayılı Kanun’un 18. maddesini ve Yönetmeliğin 53. maddesini birlikte değerlendirdi. Norm kadro uygulamasının amacının, kamu hizmetinin gerekli ve yeterli sayıda personelle yürütülmesi ve atıl kapasite oluşmaması olduğunu tespit etti.

Buna göre norm fazlası öğretmenler, öncelikle tercihleri dikkate alınarak ve görev yaptıkları yerleşim yeri veya ilçe önceliğiyle, il içindeki norm kadro açığı bulunan okullara hizmet puanı üstünlüğüne göre atanmalıydı. Resen atama ise öncelikle aynı ilçe grubu içinde yapılmalıydı.

Ardından ilçe gruplarının dayanağını inceledi

Mahkeme, müvekkilimizin atamasında Bakanlığın Nisan 2025 tarihli ve 2809 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan ilçe grupları listesinin esas alındığını tespit etti. Bu liste, Personel Genel Müdürlüğünün 10.04.2025 tarihli ve 130268099 sayılı yazısının ekiydi.

Bu yazının iptali istemiyle Danıştay İkinci Dairesinde 2025/1849 esas sayılı dosyada dava açılmıştı. Danıştay İkinci Dairesi 24.09.2025 tarihli kararıyla yazının ve eki listenin yürütmesini durdurdu. Danıştay’ın gerekçesi şöyleydi:

“Ülke çapında tüm öğretmenlerin atama işlemlerinde uygulanacak olan ilçe gruplarının belirlenmesine ilişkin dava konusu yazı ve eki listenin yönetmelik ile düzenlenmesi ve bu yönetmeliğin ise, ‘kamu personeline ait genel hükümleri kapsaması’ nedeniyle Resmi Gazete’de yayımlanması gerektiği açıktır.”

Başka bir deyişle Danıştay, bizim dava dilekçemizde ileri sürdüğümüz kanunilik argümanını birebir benimsemişti. Kanun yönetmelik istiyordu; idare yazıyla yetinmişti.

Son olarak dayanak işlem ile bağlı işlem ilişkisini kurdu

Mahkeme, kararın en öğretici kısmında idare hukukunun temel bir kuralını hatırlattı. İdare, bir işlem kurarken başka bir işlemi veya düzenleyici işlemi dayanak alır. Dayanak işlem geri alınır, yürütmesi durdurulur ya da iptal edilirse, ona bağlı olarak kurulan işlem de sakatlanır ve hukuken korunamaz.

Bu kurala “dayanak işlem – uygulama işlemi” ilişkisi diyebiliriz. Düzenleyici işlem bir binanın temeli gibidir. Temeli çöken binanın üst katları ayakta kalamaz.

Mahkeme bu kuralı somut olaya uyguladı. Ordu Valiliği, atamayı yaparken yürütmesi durdurulan listeye dayanmıştı. Liste hukuken sakatlandığına göre, ona göre yapılan atama da hukuka aykırıydı. Mahkeme hem atama işlemini hem de itirazın reddi işlemini iptal etti.

Yeni yönetmelik işlemi kurtarmadı

Mahkeme bir noktayı daha açıklığa kavuşturdu. Danıştay kararından sonra, 09.01.2026 tarihli ve 33132 sayılı Resmî Gazete’de Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği yayımlandı. Bu yönetmeliğin ekinde ilçe gruplarına yer verildi.

Ancak idari işlemin hukuka uygunluğu, işlemin kurulduğu tarihteki hukuk kurallarına göre denetlenir. Atama 01.09.2025 tarihinde yapılmıştı. O tarihte yürürlükte bir yönetmelik yoktu; olan tek şey sonradan yürütmesi durdurulan listeydi. Sonradan çıkarılan yönetmelik, geçmişte kurulmuş sakat bir işlemi geriye doğru sağlıklı hâle getiremezdi.

İptal Kararı Öğretmene Ne Kazandırır?

İptal kararı, işlemi kurulduğu tarihten itibaren ortadan kaldırır. Hukuken resen atama hiç yapılmamış sayılır.

Anayasa’nın 138. maddesinin son fıkrası, idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu söyler. İYUK’un 28. maddesinin birinci fıkrası da idarenin kararın gereğini gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde yerine getirmesini emreder.

Norm fazlası resen atama iptali kararının gereği, kural olarak öğretmenin eski görev yerine iadesidir. İdare, aynı sakat dayanağa göre yeniden atama yapamaz. Bu yönde yeni bir işlem kurmak isterse, işlem tarihinde yürürlükte olan kurallara ve mahkeme kararının gerekçesine uymak zorundadır.

Kararı süresinde uygulamayan idareye karşı İYUK’un 28. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Ayrıca kararı kasten uygulamayan kamu görevlisinin şahsi sorumluluğu da gündeme gelir.

Müvekkilimiz yargılama gideri ve vekâlet ücreti olarak da toplam 34.900,20 TL alacak kazandı. Bu tutarı davalı idare ödeyecek.

2026’da Yürürlüğe Giren Yönetmelik Neyi Değiştirdi?

Bu soruyu dürüstçe cevaplamak gerekir. 09.01.2026 tarihinde yeni yönetmelik yayımlandı ve ilçe grupları bu yönetmeliğin ekinde düzenlendi. Böylece Kanun’un 18. maddesinin yedinci fıkrasındaki yönetmelik şartı yerine getirildi.

Bunun sonucu şudur: Bizim davamızı kazandıran “ilçe grubu listesi yönetmelikle çıkarılmadı” argümanı, 09.01.2026 tarihinden sonra yapılan resen atamalarda aynı güçte kullanılamaz.

Buna karşılık, 2025 yılında Nisan 2025 listesine göre yapılmış ve hâlâ dava süresi devam eden ya da davası derdest olan atamalar bakımından argüman güçlüdür. Bu durumdaki öğretmenlerin dosyası ayrıca incelenmelidir.

2026 ve sonrasındaki atamalar için de iptal imkânı ortadan kalkmış değildir. Şu sebepler her dönem için ileri sürülebilir:

Norm fazlası tespitinin hatalı olması. Hizmet puanı en az olan öğretmen yerine bir başkasının fazla gösterilmesi, puanın yanlış hesaplanması veya norm kadronun hatalı belirlenmesi.

Tercih ve puan sıralamasına uyulmaması. Öğretmenin tercih ettiği ve puanının yettiği bir okul varken başka yere atanması.

İlçe grubu önceliğine uyulmaması. Aynı ilçe grubunda boş norm kadro varken öğretmenin başka bir ilçe grubuna gönderilmesi.

Mazeretin gözetilmemesi. Özellikle aile birliği mazeretiyle atanmış öğretmenin, mazeret sürerken bu atamanın amacını ortadan kaldıracak şekilde resen atanması.

Engellilik istisnasının uygulanmaması. Kendisi veya bakmakla yükümlü olduğu yakını bakımından istisna şartlarını taşıyan öğretmenin resen atanması.

Resen Atamaya İtiraz Edilir mi?

Evet, resen atamaya itiraz edilebilir. İtirazın dayanağı İYUK’un 11. maddesidir. Bu maddeye göre ilgililer, dava açmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesini işlemi yapan makamdan ya da üst makamdan isteyebilir.

İtirazın en önemli sonucu, dava açma süresini durdurmasıdır. 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İtiraz reddedilirse dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. İtiraz tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır.

Bizim dosyamızda müvekkilimiz 17.10.2025 tarihinde itiraz etti, valilik dört gün sonra reddetti. Dava, itirazın reddinden sonraki kalan süre içinde açıldı. Mahkeme hem atama işlemini hem de itirazın reddi işlemini birlikte iptal etti.

Resen Atama İptal Davası Nasıl Açılır?

Görevli ve yetkili mahkeme

Resen atama bir idari işlemdir. Bu işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. İYUK’un 33. maddesine göre kamu görevlilerine ilişkin uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme, kural olarak kamu görevlisinin görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

Dava açma süresi

İYUK’un 7. maddesine göre dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür. İtiraz yoluna gidilmişse, yukarıda açıkladığımız gibi süre durur.

Davalı idare

İl içi resen atamaları valilik yaptığı için davalı idare valiliktir. Dava dilekçesinde valilik davalı olarak gösterilmelidir.

Yürütmenin durdurulması

Resen atama davalarında yürütmenin durdurulması talebi çok önemlidir. Çünkü dava sonuçlanana kadar öğretmen yeni görev yerinde çalışmak zorundadır. İYUK’un 27. maddesine göre mahkeme, işlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç zararlara yol açacaksa yürütmeyi durdurabilir.

Telafisi güç zararın somut olarak gösterilmesi gerekir. Aile birliğinin bozulması, uzun yolculuk süresi, çocuğun eğitim düzeni ve ek masraflar bu zararın tipik örnekleridir.

Dava dilekçesine eklenecek belgeler

İlçe İçi Resen Atama İptali Mümkün mü?

Evet. Resen atamanın aynı ilçe içinde yapılması, onu kendiliğinden hukuka uygun kılmaz. İlçe içi resen atama da bir idari işlemdir ve aynı hukuka uygunluk denetimine tabidir.

İlçe içi atamalarda mesafe farkı genellikle daha azdır. Bu nedenle telafisi güç zarar şartını ispatlamak biraz daha zordur. Ancak iptal sebepleri aynıdır: Norm fazlası tespitinin doğru yapılıp yapılmadığı, puan sıralamasına ve tercihe uyulup uyulmadığı, mazeretin değerlendirilip değerlendirilmediği.

Özellikle öğretmenin tercih ettiği ve puanının yettiği bir okulun boş bırakılarak başka bir okula atanması, ilçe içi resen atama iptali davalarında sık karşılaşılan bir hukuka aykırılık türüdür.

Resen Atamada Hangi Mazeretler Dikkate Alınır?

Mazeret, öğretmenin belirli bir yerde görev yapmasını zorunlu kılan hukuken korunan durumdur. Mevzuat, dört tür mazereti ayrıca düzenler: aile birliği, sağlık, can güvenliği ve engellilik.

Aile birliği mazereti

Eşi kamu görevlisi olan veya eşi belirli bir yerde çalışan öğretmenin, eşiyle aynı yerleşim yerinde görev yapma hakkıdır. Dayanağı Anayasa’nın 41. maddesi ve 657 sayılı Kanun’un 72. maddesidir.

Resen atama davalarında en güçlü mazeret budur. Özellikle öğretmen bulunduğu okula zaten aile birliği mazeretiyle atanmışsa, idarenin bu mazereti bildiği tartışmasızdır. Mazeret sürerken yapılan resen atama, önceki atamanın amacını boşa çıkarır.

Sağlık mazereti

Öğretmenin kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının sağlık durumu nedeniyle belirli bir yerde bulunması gereken hâllerdir. Sağlık mazereti, yetkili sağlık kuruluşundan alınan raporla belgelenmelidir. Rapor, tedavinin hangi yerde sürdürülmesi gerektiğini gösterirse daha güçlü bir delil olur.

Can güvenliği mazereti

Öğretmenin görev yerinde can güvenliğinin tehlikede olduğu durumlarda ileri sürülür. Bu mazeret, resmî makamların tespitleriyle desteklenmelidir.

Engellilik istisnası

Yönetmeliğin 53. maddesinin beşinci fıkrası, engellilik durumunu bir mazeretten öte, doğrudan bir istisna olarak düzenler. Şartları taşıyan öğretmen için resen görev yeri belirlenemez. İdare bu istisnayı gözetmeden atama yaparsa, işlem açıkça hukuka aykırı olur.

Norm Fazlası Öğretmenin Hakları Nelerdir?

Norm fazlası konumuna düşmek, öğretmeni idarenin takdirine tamamen teslim etmez. Kanun ve yönetmelik, bu süreçte öğretmene bir dizi hak tanır.

Doğru belirlenme hakkı. Öğretmen, norm fazlası olarak belirlenirken hizmet puanı sıralamasına uyulmasını isteyebilir. Aynı alanda daha düşük puanlı bir öğretmen varken kendisinin fazla gösterilmesi hukuka aykırıdır.

Tercih hakkı. Öğretmen, il içindeki boş norm kadrolu okullar için tercih yapabilir. İdare, puanı yeten tercihi göz ardı edemez.

Yakınlık önceliği. Atama, öncelikle öğretmenin görev yaptığı yerleşim yerindeki veya ilçedeki okullara yapılmalıdır. Resen atamada ise öncelik aynı ilçe grubundadır.

Mazeretin gözetilmesi hakkı. Aile birliği, sağlık ve can güvenliği mazeretleri, atama sırasında değerlendirilmelidir. Engellilik şartlarını taşıyanlar ise resen atamadan muaftır.

Gerekçe ve bilgi hakkı. Öğretmen, neden norm fazlası sayıldığını ve neden belirli bir okula atandığını öğrenme hakkına sahiptir. Bunun için 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na göre başvuru yapılabilir. Norm kadro çizelgesi ve hizmet puanı sıralaması, davada ispat bakımından önemli belgelerdir.

Yargı yolu. Anayasa’nın 125. maddesi, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunu açık tutar. Resen atama da bu kuralın dışında değildir.

Resen Atama Mahkeme Kararları

Aşağıdaki tabloda bu yazıda andığımız kararları özetledik. İlk derece mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı somut dosyayla sınırlıdır. Ancak benzer uyuşmazlıklarda yol gösterici niteliktedir.

Öğretmenlerin En Sık Yaptığı Hatalar

Tercih döneminde hiç başvuru yapmamak

Kanun, norm fazlası öğretmene önce kendi tercihini yapma hakkı tanır. Tercih yapmayan öğretmen, görev yerinin belirlenmesini tamamen idareye bırakmış olur. Tercih dönemini kaçırmayın ve yakın okulları mutlaka tercih listesine ekleyin.

Mazereti idareye bildirmemek

Aile birliği, sağlık veya engellilik gibi mazeretler idarenin kayıtlarında olsa bile, norm fazlası sürecinde yazılı olarak yeniden bildirilmelidir. Belgesiz mazeret, davada ispat güçlüğü yaratır.

Sözlü şikâyetle yetinmek

Okul müdürüne veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne sözlü olarak durumu anlatmak, hukuken itiraz değildir. İtiraz yazılı olmalı, evrak kayıt numarası alınmalıdır.

Dava süresini kaçırmak

60 günlük süre, kesin bir süredir. Süre geçtikten sonra açılan dava, haklı olsanız bile esastan incelenmez. Atama yazısının tebliğ tarihini not edin ve süreyi takip edin.

Yürütmenin durdurulmasını istememek

Yürütmenin durdurulması talebi dilekçede açıkça yazılmazsa, mahkeme kendiliğinden bu yönde karar vermez. Dava bir yıl veya daha uzun sürebilir. Bu süre boyunca yeni görev yerinde çalışmak zorunda kalırsınız.

Yeni okulda hemen göreve başlamamak

Dava açmak, atama işleminin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Yürütmeyi durdurma kararı çıkana kadar öğretmen yeni görev yerine başlamalıdır. Aksi hâlde göreve başlamama nedeniyle disiplin veya müstafi sayılma sorunlarıyla karşılaşabilir.

Sık Sorulan Sorular

Resen atama nedir?

Resen atama, öğretmenin talebi olmaksızın idarenin kendiliğinden yaptığı atamadır. Norm kadro fazlası öğretmenlerden tercih yapmayanların veya tercihlerine yerleşemeyenlerin görev yerini valilik il içinde resen belirler. Dayanağı 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 18. maddesinin altıncı fıkrasıdır.

Resen ne demek?

Resen (re’sen), kendiliğinden, bir talep olmaksızın anlamına gelir. İdare hukukunda resen işlem, ilgilinin başvurusu beklenmeden idarenin kendi iradesiyle yaptığı işlemdir.

Resen atamaya itiraz edilir mi?

Evet. Öğretmen, dava açma süresi içinde atamayı yapan makama veya üst makama itiraz edebilir. İYUK’un 11. maddesine göre bu başvuru dava açma süresini durdurur. İtiraz reddedilirse veya 30 gün içinde cevap verilmezse, kalan süre içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Resen atama iptal davası ne kadar sürede açılır?

Dava açma süresi, atama işleminin tebliğinden itibaren 60 gündür. İtiraz yoluna gidilmişse süre durur ve itirazın reddinden sonra kaldığı yerden işlemeye devam eder. Yürütmenin durdurulması talebi dava dilekçesinde birlikte istenmelidir.

Norm fazlası resen atama iptal edilirse ne olur?

İptal kararı işlemi geriye etkili olarak ortadan kaldırır. İdare, İYUK’un 28. maddesi uyarınca kararın gereğini en geç 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır. Bu, kural olarak öğretmenin eski görev yerine iadesi anlamına gelir. Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de idareye yükletilir.

Eş durumu mazereti resen atamayı engeller mi?

Aile birliği mazereti, 657 sayılı Kanun’un 72. maddesi ve Anayasa’nın 41. maddesi ile korunur. Mazeret nedeniyle bir yere atanmış öğretmenin, mazeret sürerken bu atamanın amacını ortadan kaldıracak biçimde başka yere resen atanması, idare mahkemelerince hukuka aykırı bulunabilmektedir.

2026 yılındaki resen atamalar da iptal edilebilir mi?

İlçe grupları 09.01.2026 tarihli yönetmeliğin ekinde düzenlendiğinden, ilçe grubu listesinin dayanaksızlığı argümanı bu tarihten sonraki atamalarda aynı güçte kullanılamaz. Ancak tercih ve puan sıralamasına aykırılık, mazeretin gözetilmemesi, ilçe grubu önceliğine uyulmaması gibi sebepler her dönem için ileri sürülebilir.

Sonuç

Ordu İdare Mahkemesi, norm fazlası öğretmenin resen atamasını iptal etti. Karar, idare hukukunun temel bir kuralına dayanıyor: Dayanağı sakatlanan işlem de sakatlanır.

Valilik, atamayı Danıştay’ın yürütmesini durdurduğu ilçe grupları listesine göre yapmıştı. Kanun ilçe gruplarının yönetmelikle belirlenmesini istiyordu; idare bunu bir yazıyla yapmıştı. Mahkeme bu listeye dayanan atamayı hukuka aykırı buldu.

2026 yılında yürürlüğe giren yeni yönetmelik bu argümanın gelecekteki gücünü azalttı. Ancak mazeretin gözetilmemesi, tercih ve puan sıralamasına uyulmaması ve norm fazlası tespitindeki hatalar, norm fazlası resen atama iptali davalarında her zaman ileri sürülebilecek sebepler olmaya devam ediyor.

Resen atamaya uğrayan öğretmen için en önemli iki şey süre ve belgedir. 60 günlük dava süresini kaçırmamak, mazereti yazılı olarak belgelemek ve dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını istemek, sonucu doğrudan etkiler.