Bu kanaat hukuken yanlıştır. Artırımlı ek ders ücretinin tek dayanağı olan toplu sözleşme hükmü, “yüksek lisans ve doktora yapmış olanlar” ifadesini kullanır; tezli veya tezsiz ayrımı yapmaz. Hükmün öngörmediği bir şartı idarenin yorum yoluyla eklemesi mümkün değildir. Nitekim Bakanlığın kendi görüş yazıları da 2012 yılından bu yana aynı yöndedir.

Sorunun önemi, kaybın küçük görünmesine rağmen birikerek büyümesindedir. Haftada yirmi saatin üzerinde ek ders okutan bir öğretmen için %7’lik fark, yıllar içinde ciddi bir alacağa dönüşür. Üstelik geçmiş dönem farklarının talep edilebilmesi sürelere bağlı olduğundan, idarenin ödeme yapmamasına sessiz kalmak doğrudan hak kaybı anlamına gelir.

Bu yazıda artırımın hukuki dayanağını, toplu sözleşme hükmünün neden tezli ve tezsiz ayrımına izin vermediğini, hangi programların ve hangi ek derslerin artırıma esas alınacağını, yargı kararlarının konuya nasıl baktığını ve ödeme yapılmadığında izlenecek yolu açıklıyoruz.

Tezsiz Yüksek Lisans Yapan Öğretmen Ek Dersini Artırımlı Alır mı?

Alır. Bu cevabı verirken bir yorum zorlaması yapmıyoruz; hükmün kendi sözünü aktarıyoruz. 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 2026–2027 yıllarında uygulanan 8. Dönem Toplu Sözleşmenin Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna ilişkin bölümünün 8. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri ile 2006/11350 sayılı Kararın 10 uncu maddesi uyarınca ders niteliğinde yönetim görevi karşılığı ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir.”

Hükümde hak sahibini belirleyen ölçüt tektir: yüksek lisans veya doktora yapmış olmak. “Tezli” kelimesi hükümde geçmez. Aynı şekilde yüksek lisansın öğretmenin branşında yapılmış olması, belirli bir sürede tamamlanmış olması ya da örgün öğretimle alınmış olması gibi bir şart da yoktur. Tezsiz yüksek lisans programını başarıyla bitirip diplomasını alan kişi, hükmün tarif ettiği “yüksek lisans yapmış” kişidir.

Bu nedenle tezsiz yüksek lisans ek ders ücreti bakımından sorulması gereken soru “tezsiz programın artırım hakkı verip vermediği” değil, “ilgilinin yüksek lisansı tamamlayıp tamamlamadığı ve artırıma tabi bir ek ders görevi bulunup bulunmadığı”dır. İlk soru hükmün lafzıyla zaten cevaplanmıştır.

Artırımlı Ek Ders Ücretinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Öğretmenlerin ek ders ücretinin genel dayanağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89. ve 176. maddeleri ile bu maddelere dayanılarak çıkarılan 2006/11350 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karardır (bundan sonra “Ek Ders Kararı”). Ancak lisansüstü eğitime bağlı artırımın kaynağı bu metinler değildir.

Bir dönem 657 sayılı Kanunun 176. maddesi, “alanlarında” master ve doktora derecesi almış öğretmenlerin ek ders ücretlerinin belirli oranlarda fazlasıyla ödeneceğini öngörüyordu. Maddenin yürürlükteki metninde lisansüstü eğitime bağlı böyle bir artırım yer almamaktadır. Bugün hakkın dayanağı, toplu sözleşme hükümleridir. Anayasanın 53. maddesi uyarınca Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir; toplu sözleşme hükümleri de idareyi bağlar. İdare bu hükümleri uygulamakla yükümlüdür, onları daraltarak uygulama yetkisine sahip değildir.

Artırım ilk kez Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 29.05.2012 tarihli ve 2012/1 sayılı Kararının 30. maddesiyle, 01.09.2012 tarihinden geçerli olmak üzere getirilmiştir. Sonraki bütün toplu sözleşme dönemlerinde hüküm korunmuş, oranlar artırılmış ve 8. Dönemde kapsam genişletilmiştir.

Tablonun gösterdiği önemli bir husus şudur: 2012’den bugüne hükmün metni birçok kez değişmiş, oranlar artmış, kapsam yöneticileri de içine alacak şekilde genişlemiştir. Ne var ki hiçbir dönemde yüksek lisansın tezli olması şartı getirilmemiştir. Toplu sözleşmenin tarafları bu ayrımı yapmak isteselerdi, on dört yıl içinde bunu yazmak için sayısız fırsatları vardı.

Toplu Sözleşme Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Arasında Ayrım Yapıyor mu?

Yapmıyor. Bu sonuca yorumun üç klasik yolundan, yani lafzi, sistematik ve amaçsal yorumdan ayrı ayrı ulaşılabilir. Üç yolun aynı noktaya çıkması, sonucun sağlamlığını gösterir.

Hükmün lafzı ayrıma izin vermiyor

Hukukun temel yorum ilkelerinden biri, kanun koyucunun ayrım yapmadığı yerde uygulayıcının da ayrım yapamayacağıdır. Toplu sözleşme hükmü “yüksek lisans” kavramını hiçbir niteleme olmaksızın kullanmıştır. Genel bir kavramı dar anlamda okuyup yalnızca tezli programlarla sınırlamak, hükme bulunmayan bir kelimeyi eklemek demektir. Bu da yorum değil, yeni bir kural koymaktır ve idarenin böyle bir yetkisi yoktur.

Lisansüstü mevzuatı tezsiz programı da yüksek lisans sayıyor

Yükseköğretim mevzuatı açısından tezsiz program, yüksek lisansın bir türüdür. 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, “Tezli yüksek lisans programı” ile “Tezsiz yüksek lisans programı”nı aynı üst kavramın iki şekli olarak ayrı başlıklar altında düzenler. İki program arasındaki fark, programın içeriğine ve amacına ilişkindir; mezuniyetin bir yüksek lisans derecesi olduğu konusunda tereddüt yoktur. Dolayısıyla toplu sözleşme “yüksek lisans” dediğinde, yükseköğretim mevzuatının yüksek lisans saydığı her iki programı birden kastetmiş olur.

Ayrım ancak açık bir normla yapılabilir

Tezli ve tezsiz programlar arasında hukuki sonuç bakımından ayrım yapılamayacağını söylemiyoruz. Böyle bir ayrım yapılabilir; ama bunun yolu açık bir düzenlemedir. Bunun iyi bir örneği, öğretim görevlisi kadrolarına başvuruda “en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak” şartını arayan yükseköğretim düzenlemesidir. Danıştay Sekizinci Dairesi, bu düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada, tezli ve tezsiz programlar arasındaki amaç farkını dikkate alarak düzenlemeyi hukuka uygun bulmuş ve davayı reddetmiştir (Danıştay 8. D., E. 2019/150, K. 2022/7140, 02.12.2022).

Bu kararın bizim konumuz bakımından önemi, tersinden okunduğunda ortaya çıkar. Düzenleyici, tezli yüksek lisans şartını aramak istediğinde bunu metne açıkça yazmıştır. Toplu sözleşme ise böyle bir şart yazmamıştır. Açık bir hükümle getirilmemiş bir şartın, uygulama aşamasında idarece aranması hukuka aykırıdır. Tezli şartının yalnızca açıkça öngörüldüğü yerde geçerli olması, bu şartın öngörülmediği toplu sözleşme hükmünde aranamayacağını gösterir.

Hükmün amacı tezsiz programı da kapsıyor

Lisansüstü artırımın amacı, öğretmenlerin lisans sonrası eğitimle kendilerini geliştirmelerini ve bu gelişimin mesleki hayatlarına yansımasını teşvik etmektir. İdare mahkemeleri artırıma ilişkin kararlarında bu amacı açıkça vurgulamaktadır. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ise tezsiz yüksek lisans programını, öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandıran ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösteren bir program olarak tanımlar.

Bu iki tespit yan yana konulduğunda şu sonuç çıkar: Tezsiz program, mesleki gelişimi hedeflediği için toplu sözleşme hükmünün amacına belki tezli programdan bile daha doğrudan hizmet eder. Akademik kariyer hedefleyen tezli program ile sınıftaki uygulamayı geliştirmeyi hedefleyen tezsiz program arasında, öğretmenin mesleki gelişimini teşvik amacı bakımından birini diğerinden üstün tutmanın haklı bir nedeni yoktur.

Eşitlik ilkesi aynı sonucu doğruluyor

Anayasanın 10. maddesindeki eşitlik ilkesi, aynı hukuki durumda bulunanlara aynı kuralın uygulanmasını gerektirir. Aynı okulda aynı branşta ders okutan, ikisi de yüksek lisans diploması taşıyan iki öğretmenden birine artırım ödeyip diğerine ödememek, ancak normda yer alan haklı bir nedene dayanabilir. Toplu sözleşme böyle bir neden öngörmediğine göre, farklı muamele hukuken savunulamaz.

Bakanlığın Tezsiz Yüksek Lisansa Bakışı Ne?

İlginç olan, tezsiz yüksek lisans konusunda idarenin merkezî görüşünün de öğretmen lehine olmasıdır. Artırımın ilk uygulandığı 2012 yılında bazı illerde tezsiz yüksek lisans mezunlarına, özellikle de Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını tamamlayanlara artırım ödenip ödenmeyeceği tereddüt konusu olmuştur. Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara Valiliğine hitaben yazdığı 01.11.2012 tarihli ve 142965 sayılı yazısında, Hakem Kurulu Kararında tezli veya tezsiz ayrımı yapılmadığını, yüksek lisans derecesini belgeleyen yönetici ve öğretmenlere programın türüne bakılmaksızın artırım ödenmesi gerektiğini bildirmiştir.

Benzer bir tartışma “alanlarında” ibaresi üzerinde de yaşanmıştır. Maliye Bakanlığı ilk açıklamalarında artırımı alanında lisansüstü eğitim yapanlarla sınırlayan bir ifade kullanmış, daha sonra toplu sözleşme hükmünde böyle bir ibare bulunmadığı için bu kaydın dikkate alınmaması gerektiğini belirterek görüşünü düzeltmiştir. Bu düzeltmenin gerekçesi, tezli–tezsiz tartışmasına da aynen uygulanabilir: Hükümde bulunmayan bir sınırlama uygulamada aranamaz.

Görüş yazıları kural koyan işlemler değildir ve mahkemeleri bağlamaz. Ancak idarenin kendi merkezî yorumunu göstermeleri bakımından önem taşırlar. Bir okul veya ilçe müdürlüğü tezsiz diplomayı gerekçe göstererek artırımı reddediyorsa, yalnızca toplu sözleşmeye değil, bağlı olduğu Bakanlığın açıklanmış görüşüne de aykırı davranıyor demektir. Uygulamada karşılaşılan ret işlemlerinin önemli bir kısmı, merkezî görüşten değil, tahakkuk birimlerindeki bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır.

Hangi Tezsiz Yüksek Lisans Programları Artırıma Esas Alınır?

Toplu sözleşme hükmü programın türüne ilişkin bir sınırlama getirmediğinden, kural olarak mezuniyetle sonuçlanan her yüksek lisans programı artırıma esas alınır. Uygulamada sık karşılaşılan durumları aşağıda ayrı ayrı değerlendiriyoruz.

Branş dışında yapılan tezsiz yüksek lisans

Bir matematik öğretmeninin eğitim yönetimi alanında tezsiz yüksek lisans yapması hâlinde de artırım ödenir. Toplu sözleşme hükmünde “alanında” ibaresi yoktur; yukarıda belirttiğimiz gibi Maliye Bakanlığı da bu kaydın uygulanmayacağını açıkça kabul etmiştir. Eski 657 sayılı Kanun döneminde aranan “alanlarında” şartını bugünkü toplu sözleşme hükmüne taşımak, yürürlükten kalkmış bir kuralı canlandırmak anlamına gelir.

Pedagojik formasyon amaçlı tezsiz yüksek lisans

Fen-edebiyat fakültesi mezunlarının öğretmen olabilmek için tamamladığı Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı, tartışmanın ilk çıktığı alandır. Bu programın sonunda da bir yüksek lisans diploması verildiği ve Bakanlık görüşü bu programı açıkça kapsamına aldığı için, bu programdan mezun öğretmenler de artırımdan yararlanır. Programın atamaya esas alınmış olması, onun aynı zamanda bir yüksek lisans derecesi olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz.

Uzaktan öğretim ve ikinci öğretim programları

Tezsiz yüksek lisans programlarının önemli bir kısmı uzaktan öğretim veya ikinci öğretim şeklinde yürütülmektedir. Toplu sözleşme hükmü öğretim biçimine ilişkin bir şart içermediğinden, kanaatimizce bu programlardan mezun olanlara da artırım ödenmelidir. Bu konuda doğrudan verilmiş bir yargı kararına rastlamadığımızı belirtmek isteriz; ancak hükmün lafzı ve yukarıda açıkladığımız yorum ilkeleri farklı bir sonuca izin vermemektedir.

Yurt dışında alınan diplomalar

Yurt dışında tamamlanan yüksek lisans bakımından belirleyici olan, diplomanın Türkiye’de yüksek lisans derecesi olarak tanınmasıdır. Uygulamada idare, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenen denklik belgesini arayacaktır. Denklik belgesi olmadan yapılan başvurunun reddi, tezsiz programla değil belge eksikliğiyle ilgili bir sorundur.

Tezsiz Yüksek Lisans Artırımı Hangi Ek Derslere Uygulanır?

Tezsiz yüksek lisans ek ders ücreti artırımının kapsamı, tezli yüksek lisanstaki kapsamla birebir aynıdır. Programın türü, artırımın hangi ek derslere uygulanacağını değiştirmez. Belirleyici olan, toplu sözleşmenin 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarıdır.

Branş öğretmenleri bakımından

Branş ve sınıf öğretmenleri bakımından artırım, fiilen girilen dersler için ödenen ek ders ücretlerine uygulanır. Aylık karşılığı okutulan dersler zaten maaşın içindedir; artırım, aylık karşılığını aşan ve ek ders ücreti olarak ödenen ders saatleri üzerinden hesaplanır.

Rehber öğretmenler ve okul yöneticileri bakımından

2025 yılı sonuna kadar uygulanan toplu sözleşmelerde hüküm yalnızca “öğretmenlerden” ve “fiilen girdikleri dersler”den söz ettiği için, idare rehber öğretmenlere ve yöneticilere artırım ödememiştir. İdare mahkemeleri ise bu uygulamayı hukuka aykırı bulmuş; işin doğası gereği derse girme imkânı bulunmayan kamu görevlisinden fiilen derse girme şartının aranamayacağına hükmetmiştir. Bu tartışmayı fiilen derse girme şartı başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak inceledik.

8. Dönem Toplu Sözleşme, 01.01.2026’dan itibaren bu sorunu büyük ölçüde çözmüştür. Artık yöneticiler de hükmün kapsamındadır ve Ek Ders Kararının 10. maddesi uyarınca ders niteliğinde yönetim görevi karşılığı ödenen ek ders ücretleri de artırıma tabidir. Rehber öğretmenlerin haftalık 18 saatlik görevi ile müdür ve müdür yardımcılarının yönetim görevi karşılığı ek dersleri bu maddededir. Tezsiz yüksek lisans yapmış bir rehber öğretmen veya okul müdürü de bu artırımdan yararlanır. Konuyu rehber öğretmen yüksek lisans ek ders ve okul müdürü yüksek lisans ek ders yazılarımızda ayrıca ele aldık.

Artırımın uygulanmadığı görevler

8. maddenin ikinci fıkrası, bazı ek ders kalemlerini açıkça kapsam dışında bırakmıştır. İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamındaki görevler; hazırlık ve planlama, planlama ve bakım-onarım, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, sınav, nöbet ve belleticilik gibi fiilen derse girilmeksizin yürütülen görevler ile Ek Ders Kararının 10. maddesinde sayılmayan yönetim görevleri için ödenen ek ders ücretleri artırımlı ödenmez. Örneğin şube rehber öğretmenliği karşılığı ödenen iki saatlik ek ders, “öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri” niteliğinde olduğundan artırıma tabi değildir. Bu sınırlamalar tezli ve tezsiz mezunlar için aynıdır.

Yargı Kararları Tezsiz Yüksek Lisans Konusunda Ne Söylüyor?

Açık söylemek gerekir: Yaptığımız incelemede, idarenin yalnızca yüksek lisansın tezsiz olmasını gerekçe göstererek artırımı reddettiği ve bu gerekçenin doğrudan yargısal denetime konu edildiği yayımlanmış bir üst mahkeme kararına rastlamadık. Bunun başlıca nedeni, yukarıda anlattığımız gibi, Bakanlığın merkezî görüşünün zaten tezsiz mezunlar lehine olmasıdır. Uyuşmazlıklar daha çok “fiilen derse girme” şartı üzerinde yoğunlaşmıştır.

Bununla birlikte mahkemelerin tezsiz yüksek lisans mezunlarına artırımlı ödeme yapılmasına hükmettiği kararlar mevcuttur. Adana 2. İdare Mahkemesinin 26.03.2026 tarihli, E. 2025/1791, K. 2026/529 sayılı kararı bunlardan biridir. Davacı, rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanında tezsiz yüksek lisans mezunudur. Daha önce bir bilim ve sanat merkezinde psikolojik danışman olarak görev yaparken yargı kararıyla artırımlı ödeme almış; aynı merkeze müdür olarak atanınca artırım kesilmiştir. Mahkeme, fiilen derse girme imkânı bulunmayan yöneticiden bu şartın aranamayacağını, yöneticilik görevinin fiilen yapılmasının yeterli olduğunu kabul ederek işlemi iptal etmiş ve yoksun kalınan farkların yasal faiziyle ödenmesine oybirliğiyle karar vermiştir.

Kararda davacının yüksek lisansının tezsiz olması ne idarece bir ret gerekçesi olarak ileri sürülmüş ne de mahkemece bir engel olarak görülmüştür. Bu durum, uygulamanın da tezsiz diplomayı artırıma esas aldığını teyit eder. Aynı yaklaşım, rehber öğretmene ilişkin ilk derece kararını onaylayan Adana Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 26.12.2024 tarihli, E. 2024/844, K. 2024/1090 sayılı kararında ve Zonguldak İdare Mahkemesinin bilişim teknolojileri rehber öğretmenine ilişkin 03.06.2025 tarihli, E. 2024/1664, K. 2025/698 sayılı kararında da görülmektedir. Bu dosyalarda mahkemeler, lisans sonrası eğitimle kendini geliştiren öğretmenlere ayrım gözetilmeksizin artırımlı ek ders ücreti ödenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

“Ayrım gözetilmeksizin” ifadesi bizim konumuz bakımından önemlidir. Mahkemeler bu ifadeyi görev türü bakımından kullanmış olsa da, ifadenin dayandığı düşünce, yani toplu sözleşmenin öngörmediği bir ayrımın idarece yapılamayacağı, tezli–tezsiz ayrımı için de aynı güçte geçerlidir. Bu kararların kesin ve bağlayıcı birer içtihat olmadığını, yalnızca ilgili dosyalarda sonuç doğurduğunu da hatırlatalım. Ancak gerekçeleri, benzer dosyalarda güçlü bir dayanak oluşturur.

Tezsiz Yüksek Lisans Ek Ders Ücreti Ödenmiyorsa Hangi Adımlar Atılmalı?

Artırım kendiliğinden başlamaz. İdarenin ödeme yapabilmesi için önce yüksek lisansın tamamlandığını bilmesi gerekir. Bu nedenle ilk iş, belgeyi idareye sunmaktır. Ödeme yine başlamazsa veya eksik yapılırsa izlenecek yol aşağıdaki gibidir.

Belgeyi sunun ve tarihini kayıt altına alın

Mezuniyetten hemen sonra diploma veya geçici mezuniyet belgesinin onaylı örneği, bir dilekçe ekinde okul müdürlüğüne verilmelidir. Dilekçenin evrak kaydına girdiği tarih, ileride geriye dönük hesaplamada belirleyici olabilir. Yalnızca sözlü bildirimde bulunmak veya belgeyi kayıt dışı teslim etmek, sonradan ispat sorunu doğurur.

Ödeme yapılmıyorsa yazılı başvuru yapın

Belge sunulduğu hâlde artırım ödenmiyorsa, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca idareye yazılı başvuru yapılmalıdır. Başvuruda yüksek lisansın tamamlandığı tarih, belgenin sunulduğu tarih, 8. Dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesi ve eksik ödenen dönem açıkça belirtilmeli; artırımlı ödemenin başlatılması ve geçmiş farkların yasal faiziyle ödenmesi istenmelidir.

İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Açık bir ret cevabı gelirse, cevabın tebliğinden itibaren; cevap gelmezse otuz günlük sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.

Davayı doğru kurun

Dava, artırım talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemlerini birlikte içeren bir iptal ve tam yargı davası olarak açılmalıdır. Görevli mahkeme idare mahkemesidir; kamu görevlilerine ilişkin davalarda yetkili mahkeme kural olarak ilgilinin görev yaptığı yerdeki idare mahkemesidir. Faiz istemi dava dilekçesinde açıkça yazılmalıdır; mahkemeler taleple bağlı olduğundan, istenmeyen faize hükmedilmez.

Bu tür parasal uyuşmazlıklarda yürütmenin durdurulması istemi çoğu zaman sonuç doğurmaz; çünkü ödenmeyen fark sonradan faiziyle tahsil edilebildiği için telafisi güç veya imkânsız zarar şartı genellikle gerçekleşmiş sayılmaz. Dosyanın gücü, esas hakkındaki gerekçede yatar.

Geriye dönük talebin sınırlarını bilin

Ek ders ücretleri her ay ayrı ayrı tahakkuk ettirildiği için, her aylık ödeme ayrı bir işlem niteliğindedir. Mahkemeler geçmiş dönem farklarını kural olarak başvuru tarihine yakın bir dönemle sınırlı tutmaktadır; yıllar öncesine uzanan farkların tamamının tahsili çoğu dosyada mümkün olmamaktadır. Bu nedenle başvuruyu ertelemenin her ayı, geri alınamayacak bir kayıp riski taşır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Tezsiz yüksek lisans artırımına ilişkin dosyalarda hak kaybına yol açan hatalar büyük ölçüde birbirine benzer. En sık karşılaştıklarımız şunlardır:

Belgeyi geç sunmak. Mezuniyetten aylar sonra diploma teslim eden öğretmen, çoğu zaman aradaki dönemin farkını kaybeder. Mezuniyet belgesi alınır alınmaz kayıtlı dilekçeyle sunulmalıdır.

Sözlü cevapla yetinmek. Okul veya ilçe müdürlüğünde “tezsiz olduğu için ödenmiyor” şeklinde verilen sözlü cevap, dava açma süresini başlatan bir işlem değildir; ama öğretmeni yıllarca hareketsiz bırakabilir. Her talep yazılı yapılmalı ve yazılı cevap istenmelidir.

Zımni ret süresini gözden kaçırmak. Birçok öğretmen idarenin cevabını beklerken dava açma süresinin işlediğini fark etmez. Başvurudan itibaren otuz gün içinde cevap gelmezse süre işlemeye başlar.

Faiz ve tazminat istemini unutmak. Yalnızca işlemin iptalini isteyen, parasal hakların faiziyle ödenmesini talep etmeyen dilekçe, kazanılsa bile eksik sonuç verir.

Kapsam dışı kalemler için artırım istemek. Nöbet, sınav, hazırlık ve planlama veya şube rehberliği ücretleri için artırım talep etmek, toplu sözleşmenin açık hükmüne aykırıdır ve dosyanın inandırıcılığını zayıflatır. Talep, artırıma tabi kalemlerle sınırlı tutulmalıdır.

Maddi mağduriyeti anlatıp hukuka aykırılığı göstermemek. Dilekçede asıl gösterilmesi gereken, toplu sözleşme hükmünün tezli–tezsiz ayrımı yapmadığı ve idarenin normda bulunmayan bir şartı aradığıdır. Mağduriyetin anlatımı bu hukuki tespitin yerine geçmez.

Sonuç

Tezsiz yüksek lisans ek ders ücreti tartışmasının cevabı, toplu sözleşme hükmünün kendi sözlerindedir. Hüküm “yüksek lisans ve doktora yapmış olanlar” demekte, tezli veya tezsiz ayrımı yapmamaktadır. Yükseköğretim mevzuatı tezsiz programı yüksek lisansın bir türü olarak düzenlemekte, Danıştay ise tezli şartının ancak açıkça öngörüldüğü yerde aranabileceğini gösteren bir çizgide durmaktadır. Hükmün mesleki gelişimi teşvik amacı ve eşitlik ilkesi de aynı sonuca götürür. Bakanlığın merkezî görüşü de 2012’den bu yana bu yöndedir.

Bu nedenle tezsiz yüksek lisans diploması taşıyan öğretmen ve yöneticilerin, artırıma tabi ek ders ücretleri %7 artırımlı ödenmelidir. Uygulamada en sık yapılan hata, idarenin ödemeyi kendiliğinden başlatmasını beklemek ve sözlü ret cevaplarıyla yetinmektir. Hak kaybını önlemenin yolu, mezuniyetin hemen ardından belgeyi kayıtlı dilekçeyle sunmak, ödeme yapılmazsa yazılı başvuruda bulunmak ve ret hâlinde altmış günlük süre içinde iptal ve tam yargı davasını açmaktır.